21 Şubat dünya anadil günü ve anadilim

1952 yılından bu yana UNESCO'nun uluslararası anadil günü olarak kabul ettiği ve her yıl 21 Şubat’ta anadil günü olarak kutlanılması vesilesiyle bende bu günü anadilimin ve benzerlerin yasak olmalarının ve konuşanların ise hapis ve işkenceye maruz kalanları ve kalışımızı azda olsa dile getirmeye çalışacağım.

Dil, bir toplumun inanç ve kültürünü yani gelenek, görenek ve adetlerini bir sonraki topluma ve nesillere aktaran önemli bir araçtır. Sosyal bilimciler ve dil bilimciler, dili bir kültürün içinde varlığını devam ettiren canlı bir yapı olarak yorumluyorlar. Siyasi ve ideolojik saiklerle anadili inkar ve yasak etmek en bedevi toplumlarda bile örneği az görülen bir durumdur. Maalesef bugün insanlığın geldiği nokta göz önüne alındığında anadil konusu hakkında hiçbir mazeret kabul edilemez. Özet olarak dil bir toplumun yapı taşıdır.

Chris Molesey, “Rüya gördüğün, düşündüğün, hatta başka dillerdeki düşünceleri bile fark etmeden çevirdiğin dil anadilindir” demiştir. Anadilde yaşam hakkı; bugün pek çok insan anadilimizden dolayı yaşadıklarımızı bilmiyor. Bilmedikleri içindir ki kendi anadilimizde eğitim hakkı istediğimizde bizi düşman olarak hata hain bile görüyorlar. Kendi köyümüzde yaşadıklarımı ve gördüklerimi kısaca tarihe not olarak düşmek istiyorum.

Yıl 1968 ilkokula gitmeye başladığımız yıl. Zaten bir yıl önce köyümüze ve nahiyemize yol gelmişti. Okulun ilk öğrencileri bizlerdik. Bizler okula başladığımızda anadilimiz olan Zazaca’nın dışında hiç bir dili bilmiyorduk. Öğretmenimiz A.Ö Orduluydu. Türkçeyi öğrenmek için çok dayak yedik. Cezalandırılırdık. Sadece bu olsa kardeşi kardeşe muhbir yaptı. Eğer evde Zazaca konuşursan kardeşine ertesi günü sorar oda evet öğretmenim Zazaca konuştu derdi. Bu ispiyonluk aldı başını gitti. En ilkel kabilelerde bile böyle bir eğitim sistemi yok. Dil dünyanın hiç bir yerinde