5 soruda Can Atalay krizi

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay'ın Yargıtay tarafından tahliye edilmemesi üzerine ikinci kez ihlal kararı verdi. Ancak mahkeme henüz gerekçeli kararını açıklamadı. Kararın bu hafta Resmi Gazete'de yayımlanması bekleniyor. Bu nedenle İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Atalay'a ilişkin verilen hak ihlali kararını görüşmek için henüz toplanmadı.

DW Türkçe'den Alican Uludağ, Can Atalay'a ilişkin yaşanan krize beş soruyla mercek tuttu.

Gezi davası kapsamında, "Hükümeti devirmeye teşebbüse yardım etme" iddiasıyla 18 yıl hapis cezasına çarptırılan ve 25 Mayıs 2022'de tutuklanarak cezaevine konulan Can Atalay, 14 Mayıs 2023 seçimlerinde Hatay'dan milletvekili seçildi. Atalay, milletvekili seçildiğinde Yargıtay henüz Gezi davasındaki mahkûmiyet kararlarını onamamıştı. Avukatlar, Anayasa'nın "yasama dokunulmazlığını" düzenleyen 83. maddesi uyarınca Atalay'ın tahliyesini istedi.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, ilk olarak 13 Temmuz 2023 tarihinde bu talebi reddetti. Yargıtay, gerekçesinde hükümeti devirmeye teşebbüs suçunun "Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar" kapsamına girdiğini ve yasama dokunulmazlığından yararlanamayacağını bildirdi. Bunun üzerine Atalay, AYM'ye bireysel başvuruda bulundu. AYM İkinci Bölüm, 27 Eylül'de yaptığı açıklamada, Atalay'ın bireysel başvurusunu 5 Ekim'de görüşeceğini duyurdu. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, bu duyurudan bir gün sonra Gezi davası kapsamında Atalay'ın cezasını onadı ve mahkûmiyet hükmünü kesinleştirdi. Bu kararın gerekçesinde Atalay'ın yasama dokunulmazlığından yararlanamayacağı bir kez daha belirtildi, AYM'nin var olan bir anayasa hükmünü yorum yoluyla değiştiremeyeceği savunuldu.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 25 Ekim'de görüştüğü başvuruda, Can