AB Afganistan'a geri dönüyor

Taliban yönetiminin Afganistan'da işbaşına gelmesi sonrasında ülkenin başkenti Kabil'deki temsilciliğini kapatan Avrupa Birliği (AB) yönetiminin söz diplomatik misyona geri dönme kararı aldığı belirtildi.

SHABER3.COM

Amerika'nın Sesi internet sitesinde yer alan ve Arzu Çakır imzası taşıyan habere göre Taliban güçlerinin iktidara gelmesi nedeniyle Afganistan'daki diplomatik faaliyetlerini askıya alan Avrupa Birliği (AB), 3 ay sonra Kabil'deki diplomatik misyonuna geri dönüyor. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi'nden ilk grup diplomat Pazartesi günü Kabil'e giderek, Ağustos ayından bu yana kapalı olan misyonu yeniden açacak.

AB, Doha üzerinden yürütülen dolaylı ilişkilerin ötesine giderek, Kabil'de kurulacak misyonla hem kendi diplomatları, hem de üye ülkelerin diplomatları tarafından kullanılabilecek bir temsilcilik ofisi kurmayı planlıyor. Afganistan'a taahhüt edilen yaklaşık 1 milyar Euro'luk yardımın yönetilmesi için bu ülkede olma zorunluluğunun farkına varan Brüksel, geçtiğimiz ay, ofis açabilme olanaklarını incelemek üzere Kabil'e bir keşif heyeti gönderdi. AB, Taliban yetkilileriyle, bir ofis açılması durumunda güvenliğini kimin sağlayacağı konusu üzerinde görüştükten sonra, "en düşük seviyede diplomatik ilişkileri kuracak bir misyon açılmasına" karar verdi.

AB'nin Kabil misyonunu yılbaşından önce açması beklenirken, Fransız ekonomi gazetesi Les Echos, AB Dış İlişkiler Servisi'nden bir grup diplomatın önümüzdeki Pazartesi günü AB misyonunu yeniden açacağını duyurdu.
Dış İlişkiler Yüksek Komiseri Josep Borrell, Birlik üyesi ülkelerin temkinli yaklaşımına rağmen, geçtiğimiz hafta "AB'nin, en düşük seviyede de olsa, Afganistan'da varlığının önemine" işaret ederek, güvenlik koşulları elverdiği ölçüde AB misyonunun yeniden açılması gerektiğini dile getirmişti.

Avrupa Birliği içinde, Taliban güçlerinin beklenmedik bir hızla Afganistan'da iktidara gelmesi üzerine, yeni yönetimlenasıl bir diplomatik ve politik ilişki içine girileceği konusunda bölünme yaşandı. Uzun süre "insani durum" ve “politik öncelikler" arasında ikilem yaşayan AB yönetimi, sonunda, "Afganistan'ın yeniden terör örgütlerinin yuvası olmasına izin vermemek; kapsamlı bir yönetim, kız çocuklarının okula gitmesi, kadınların iş yaşamına devam edebilmesi ve ülkeden ayrılmak isteyenlere izin verilmesi" koşullarıyla, yeni yönetimle diplomatik temasa geçilmesine karar verdi.

"Resmen tanıma anlamına gelmiyor"

Bir rejimi resmen tanımadan diplomatik bir misyon açmak teknik açıdan mümkün olsa da, AB içerisinde bunun "rejimi tanımanın yolunu açabileceği" endişeleri dile getiriliyor. Birlik içinde yapılan tartışmalar esnasında, Almanya ve Hollanda bir an önce Taliban güçleri ile diplomatik temasa geçilmesini savunarak Josep Borrell'i destekledi. Fransa ve Danimarka ise, bunun "Taliban'ı tanımak anlamına gelmesi" gibi algılanmasından endişe duyduğunu dile getirdi. Josep Borrell, geçtiğimiz hafta Birliğin Kabil'deki "asgari mevcudiyetinin" gerekli olduğunu, bunun yönetimin "AB tarafından tanındığı" anlamına gelmediğini belirterek bu tartışmaya nokta koydu.

Henüz hiçbir ülke tarafından resmen tanınmayan Taliban yinetimi, Pakistan tarafından destekleniyor. Yeni yinetim, büyükelçiliklerini kapatmayan Rusya, Türkiye ve Çin ile de yakın temasta. Financial Times'a göre AB, Afganistan'ın "yalnızca" bu 3 ülkeyle yakın ilişkiler kurmasına da engel olmak amacıyla bir an evvel diplomatik misyonunu açmak istiyor.

Ekonomik ve insani kriz riski

Ağustos ayı ortasında Taliban güçleri beklenmedik bir hızla iktidarı ele geçirince, İngiltere, Almanya ve Fransa, ortak bir açıklama yayınlayarak, Taliban'ı geçmişine ya da şimdi dile getirdikleri "olumlu" açıklamalarına göre değil, "eylemlerine göre" değerlendireceklerini dile getirmişti. Bu üç ülke, daha krizin başında, diplomatik temasın sürmesi için Taliban'a, "kapsayıcı bir yönetim kurma" ve "kadın haklarına saygı göstermesi" şartını öne sürmüştü. Ancak 3 ay sonra Afgan yönetimi üyelerinin neredeyse tamamı Taliban'dan oluşuyor. Kız çocuklarının okula gitmesi konusunda ise kayda değer bir iyileşme ortaya konulamadı.

Ülkede memurlara aylardır maaşları ödenmiyor, yaklaşan kış koşulları nedeniyle ciddi insani krizin başlamasından endişe ediliyor. Taliban yetkilileri, geçtiğimiz Çarşamba günü ABD Kongresi'nden, Afgan Merkez Bankası'nın 9,5 milyar dolarlık varlığını dondurma kararını kaldırmasını isteyerek, aksi takdirde 37 milyon Afgan'ı etkileyen ekonomik krizin ağırlaşacağı ve daha fazla Afgan'ı sürgüne iteceğini dile getirdi.
<< Önceki Haber AB Afganistan'a geri dönüyor Sonraki Haber >>
ÖNE ÇIKAN HABERLER