ABD Yüksek Mahkemesi'nin 'Halkbank' kararı ne anlama geliyor?

Okuma Süresi 3 dkYayınlanma Perşembe, Nisan 20 2023
Paylaş
X Post
Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, Halkbank'ın ABD'de yargı muafiyetinin olmadığına karar verdi, bankanın davanın düşürülmesi için sunduğu argümanları da reddetti.
ABD Anayasa Mahkemesi İran yaptırımlarının delinmesi davasında Halkbank’ın Yabancı Devlet Dokunulmazlığı Yasası (FSIA) kapsamında yargılamadan muaf olduğu iddiasını reddetti. Anayasa Mahkemesi, Halkbank’ın içtihat kapsamında dokunulmazlık iddiasınıysa alt mahkemeden yeniden değerlendirmesini istedi.

Dokuz üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi kararında, ABD’de 1976’dan bu yana yürürlükte olan Yabancı Devlet Dokunulmazlığı Yasası’nın (FSIA) bankaya cezai davalara karşı bir koruma sağlamadığını belirtti, yani Halkbank’ın bu konudaki tezini haksız buldu.

Anayasa Mahkemesi’nin Halkbank kararında çoğunluğun görüşünü kaleme alan yargıç Brett Kavanaugh, “Halkbank’a göre, yabancı bir devletin doğrudan sahibi olduğu tamamen ticari bir şirket, ABD vatandaşlarını etkileyen ve ABD’nin ulusal güvenliğini tehdit eden bir suça karışabilir; ancak Amerikan mahkemelerinde hesap veremez. Yabancı Devlet Dokunulmazlığı Yasası’nda bunu destekleyen hiçbir şey yok“ ifadeleriyle Halkbank’ın argümanına karşı çıktı.

Halkbank yabancı devletler veya enstrümanlarının bu mevzuat dışında içtihat kapsamında yargılamadan muaf olabileceği iddiasını da gündeme getirmişti.

Halkbank'ın bu argümanı konusunda görüş beyan etmeyen Anayasa Mahkemesi, alt mahkemeden bankanın bu iddiasını yeniden değerlendirmesini istedi.

Anayasa Mahkemesi’nde 17 Ocak'ta yapılan oturumda Halkbank’ın avukatı Lisa Blatt, “Dünya 7 bin yıldır var ve hiçbir ülke bir başka ülkeyi yargılamadı” sözleriyle, tarihte hiçbir yabancı bir devletin ya da ona bağlı bir vasıtanın ceza davasında yargılanmadığını savunmuştu.

ABD Adalet Bakanlığı'nı temsil eden avukat Eric Feigin ise Halkbank'ın bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini söyleyerek, bankaya dokunulmazlık tanınmasının gelecekte başka devletlerle bağlantılı kurumları "suç merkezi" haline getirebileceği uyarısında bulunmuştu.

Hukukçular ne diyor?

Hukuk uzmanlarına göre Anayasa Mahkemesi'nde çoğunluk bu kararla, Yabancı Devlet Dokunulmazlığı Yasası’nın Halkbank davasında uygulanabilir ol