AGİT'ten Cumhurbaşkanlığı seçimlerine ağır eleştiri

AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu’nun 14 Mayıs-28 Mayıs 2023 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı ve 28. dönem milletvekili genel seçimi kapsamında görevlendirdiği Seçim Gözlem Heyeti’nin nihai raporu yayınlandı.

Cumhuriyet'te yer alan habere göre 29 Eylül 2023 tarihinde yayınlanan rapordan öne çıkan bulgu, değerlendirme ve öneriler şöyle:

“-Toplanma, örgütlenme ve ifade özgürlükleri ile birlikte demokratik bir süreç için kilit öneme sahip yargı bağımsızlığına saygı gösterilmesi konusunda uzun süredir var olan endişeler devam etmektedir. AGİT Seçim Gözlem Heyeti'nin görüştüğü bazı sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucuları, AGİT taahhütlerine ve Avrupa Konseyi standartlarına aykırı olarak yetkililer tarafından sürekli baskı gördüklerini ve hedef alındıklarını bildirmişlerdir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin temel özgürlüklerin ihlal edildiğine dair çok sayıda kararı hâlâ ele alınmamıştır.

-Anayasa, kadın ve erkek eşitliğini öngörmektedir. Ancak kadınlar siyasette yeterince temsil edilmemektedir. Son seçimlerde Meclis'teki 600 üyeden 104'ü (yüzde 17) kadındır ve görevden ayrılan 17 bakandan sadece bir tanesi kadındır. Kadınlar belediye başkanlarının yüzde 3'ünü, köy muhtarlarının yüzde 2'sini ve yerel meclis üyelerinin yüzde 11'ini oluşturmaktadır. Türkiye, Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye ilişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi'nden 2021 yılında çekilmiştir.

-Yasal çerçeve, demokratik seçimlerin yürütülmesi için elverişli bir yasal temel oluşturmamaktadır. Sıkıyönetim döneminde kabul edilen Anayasa, devletin korunmasına yönelik yasaklara odaklandığından ve bu haklara daha fazla sınırlamalar getiren mevzuata izin verdiğinden, demokratik seç