AİHM Türkiye’deki sistematik insan hakları ihlallerini ele almada isteksiz davranıyor

Bold Medya'da yer alan habere göre Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, internet trafik bilgilerinin öngörülen süreden fazla tutulması nedeniyle özel yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan Çamurşen başvurusuna ilişkin kararını 12/12/2024 tarihinde açıkladı. Aynı konunun Yalçınkaya/Türkiye başvurusunda gündeme gelmesine rağmen, AİHM’in 6. madde kapsamında verdiği ihlal kararını gerekçe göstererek 8. madde kapsamında inceleme yapmadı.

Çamurşen başvurusu 8. madde ihlali iddiasıyla yapılması nedeniyle ve AİHM’in konuyla ilgili tutumu açısından önemliydi. Çünkü, 15 Temmuz sonrası 100 binden fazla kişi internet trafik bilgilerinin öngörülen süreden fazla tutulması nedeniyle cezalandırıldı. Ancak AİHM, iç hukuk yollarının tüketilmediğini belirterek başvuruyu reddetti. Zira AİHM’e göre, sadece ceza yoluna başvuru yeterli değildi ve başvurucunun idare ve hukuk mahkemeleri nezdinde tazminat davası açması gerekmekteydi.

Çamurşen başvurusunda AİHM; aynı konuyla ilgili 7 başvuruyu birleştirip karar aşamasında Çamurşen dosyasını ayırdı. Bu grup dosyanın başvurucuları, sadece cezai yolu tüketmiş ve hiç biri tazminat yoluna başvurmamıştı. Ancak AİHM, cezai yolu tükettiği için Çamurşen’in başvurusunu “iç hukuk yollarını tüketmediği” için kabul edilmez bulurken, yine sadece cezai yolu tüketen 6 başvurucunun dosyasını “ihlal edilen bir hak olmadığı” gerekçesiyle esastan reddetti. Bu dosyaları kendisi birleştiren ve AYM’nin aynı konuda verdiği çelişkili kararlarını görmemiş gibi davranan AİHM, AYM’nin bu kararlarını eleştirmek yerine, Çamurşen’in cezai yola başvurup tazminat yolunu tüketmediğini belirterek, tıpkı AYM gibi başvuruyu reddetti.

AİHM’in, bu kararı verirken atıfta bulunduğu dosya, AYM’nin cezai yolu tekrar etkili görmemeye karar ver