AKP'nin gözü kulağı Maduro'nun ifadesinde: Altın ve kokain iddiaları sıkıntıya sokabilir!

Nicolas Maduro 2013’ten bu yana yönettiği Venezuela’nın başından ABD müdahalesiyle uzaklaştırıldı. Venezuela ile Türkiye’nin, Maduro ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iyi ilişkileri vardı.

Yaptırıma rağmen altın alındı

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Değerli dostum” diye hitap ettiği Maduro ile ilişkiler 15 Temmuz sonrasında zirveye çıktı. 2016’da Türkiye ile Venezuela arasında ticaret hacmi yalnızca 80 milyon dolar seviyesindeyken 2017’de bu 150 milyon doları aştı. Asıl sıçrama 2018’de gerçekleşti. Venezuela’nın altın sektörünün ABD yaptırımlarına uğramasının ardından Türkiye, Venezuela’dan altın ithal etmeye başladı ve bu altınların işlendiği iddia edildi. Resmi verilere göre 2018’de 900 milyon dolarlık altın ithalatı yapıldı ve bu, ticaret hacmini 6 kat artırarak, 1 milyar doların üzerine çıkardı.

Erdoğan da Venezuela’yı ziyaret etti

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2018’in sonunda Venezuela’ya ilk ve son ziyaretini gerçekleştirdi, “Tek taraflı yaptırımları ve ticareti kısıtlayıcı önlemleri doğru bulmuyoruz” dedi. 2019’da ise ABD’li yetkililerin altının işlenmesine odaklanan uyarılarının ardından ticaret hacmi rekor bir düşüşle, yeniden 150 milyon dolar seviyesine indi.

Erdoğan tartışmalı seçimler sonrasında Maduro’ya destek vermişti

2019’un başında Venezuela’da yapılan seçimleri Maduro’nun tartışmalı bir şekilde kazanması sonrası Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaido, anayasadaki bir hükme dayanarak kendisini geçici devlet başkanı ilan etti. Batılı ülkeler Guaido’yu tanırken, Erdoğan Maduro’ya güçlü bir destek verdi. Dönemin Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, “Cumhurbaşkanımız, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu arayarak ‘Maduro kardeşim! Dik dur, yanındayız’ dedi” açıklamasını yaptı.

Peker’den kokain iddiası

2021 yılında suç örgütü lideri Sedat Peker’in ‘ifşaat’ları Türkiye’yi sarstı. Peker, eski Başbakan Binali Yıldırım’ın oğlunun Venezuela ile bir kokain rotası oluşturmaya çalıştığını iddia etti. Peker, “Kokain önceden Kolombiya üzerinden geliyordu, en son geçen sene 9 Haziran’da yakalandı. Bu mal yakalandıktan sonra yeni bir güzergah kurmak için Venezuela’ya kim gitti? Eski Başbakanımız sayın Binali Yıldırım’ın oğlu Erkam Yıldırım Bey. Bu senenin başında ocak ayında gitti, 4 gün kaldı, şubat ayında gitti, 4 gün kaldı. Karakas Limanı var, Venezuela’nın en büyük limanı. Oradan kuru yük gemileri direkt Türkiye’ye gelebiliyor” sözlerini kullandı. Binali Yıldırım ise oğlunun Venezuela’ya gittiğini doğrularken, “İhtiyaç sahiplerine maske ve ve birtakım malzemeler götürdü” açıklamasını yaptı.

“Kardeşim Erdoğan” başlıklı bir klip yayınladı

2022’de Nicolas Maduro Türkiye’ye bir kez daha resmi ziyaret gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Maduro ile ortak basın toplantısında 15 Temmuz’daki destekten bahsetmesinin yanı sıra, “Uluslararası alanda birçok hususta benzer görüşlere sahibiz. Bu kapsamda Venezuela’ya yönelik tek taraflı yaptırımlara karşı olduğumuzu bir kez daha paylaştım” sözlerini sarf etti. 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrası Maduro, Erdoğan’ın göreve başlama törenine katıldı, “Kardeşim Erdoğan” başlıklı bir klip yayınladı. Şubat 2024’te ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Karakas’a gitti. Burada 800 milyon dolarlık dış ticaret hacmini 3 milyar dolara çıkarma hedefinden bahsetti, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir yıl içerisinde Karakas’ı ziyaret edebileceğini söyledi. Fidan, “Özellikle bölgesel sorunlar ve uluslararası konularda Venezuela ile beraber ortak tutum takındığımız çok sayıda konu bulunuyor. Bunların başında bildiğiniz gibi Filistin konusu geliyor” dedi. Aynı yıl altın, petrol ve gaz konularında işbirliği için imzalar atıldı.

Maduro’ya Türkiye’ye gitmesi teklif edildi

Tüm bunlara karşın, Donald Trump’ın 2025 Ocak ayında ABD’deki ikinci başkanlık dönemine başlaması ve Venezuela’ya yönelik iyi mesajlar vermemesi, Türkiye ile Venezuela’nın güçlü ilişkilerini duraksattı. Kasım ayında ABD’nin Venezuela hava sahasına yönelik uyarısının ardından Türk Hava Yolları, Karakas’a uçuşlarını durdurdu. Bundan kısa bir süre sonra Venezuela, THY’nin uçuş izinlerini iptal etti. Yine Kasım’da, New York Times, Maduro’nun ülkesinden ayrılıp Türkiye’ye sürgüne gitmesinin ihtimal dahilinde olduğunu yazdı. New York Times önceki gün ise, bir ABD yetkilisinin, Maduro’ya 23 Aralık’ta, ülkeyi terk edip Türkiye’ye gitmesini teklif ettiğini aktardı. Maduro ise bu teklifi reddetti.

Türkiye net bir tavır takınmadı

ABD’nin Maduro’ya yönelik operasyonunun ardından Dışişleri Bakanlığının, Avrupa Birliği’ne benzer bir açıklama yaparak net bir tavır takınmaması, “tarafları itidale davet etmesi” eleştirilere neden oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan da operasyonun gerçekleştiği gün yarım saatlik bir konuşma yaparken, Maduro’dan bahsetmedi. CHP Genel Başkanı Özgür Özel bu yüzden iktidarı eleştirdi. İktidar ortağı, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise, “ABD’nin bugün Venezuela’da yapmış olduğu askeri müdahale ile devlet başkanı Maduro’yu iktidardan hukuksuz ve haksızca uzaklaştırma girişimi bizim tarafımızdan bilinen ve tanıdık bir komplodur. 15 Temmuz 2016’da Türk Milleti’nin iradesi ile netice alamayan ABD, bugün Venezuela’da benzer bir girişimde bulunmuştur” sözlerini sarf etti. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum da benzer bir açıklama yaparken, AKP Sözcüsü Ömer Çelik, “Meşru egemenlik sadece o ülkenin halkının inşa edeceği bir iradedir, dışarıdan dayatılamaz. Uluslararası düzenin ve uluslararası hukukun varlığı da bunun için gereklidir” ifadelerini kullandı. Gözler Erdoğan’a çevrildi.

Altın ve kokain gündeme gelebilir

Öte yandan Maduro’nun ABD’de yargılanmasıyla 2018’deki altın ticaretinin boyutu ve 2021’deki kokain iddiaları yeniden alevlenebilir. Maduro’nun bu başlıklarda aktarabileceği yeni bilgilerin hem Türkiye’yi hem de Venezuela ile yakın ilişkileri olan diğer ülkeleri sıkıntıya sokabileceği dillendiriliyor.