Anket şirketleri seçimlerde neden yanıldı?

KONDA, 6-7 Mayıs tarihli son araştırmasında, Millet İttifakı Cumhurbaşkanı Adayı ve CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun oy oranını yüzde 50’nin hemen altında gösterdi.

Türkiye Raporu ise seçimden iki gün önce 12 Mayıs’ta yaptığı son ankette, Kılıçdaroğlu için yüzde 50.5’lik bir oy tahmini açıkladı.

Şirketin direktörü Can Selçuki, Pazartesi günü yaptığı değerlendirmede özeleştiri yaparak, metodlarını gözden geçireceklerini duyurdu.

Twitter hesabından açıklama yapan Selçuki, hata payının arkasına gizlenmeyeceklerini ve muhasebe yapacaklarını kaydetti.

Pazartesi günü özeleştiri yapan isimlerden biri de Kılıçdaroğlu’nu yüzde 51 seviyesinde gösteren MAK araştırma şirketinin sahibi Mehmet Ali Kulat’tı.

Habertürk yayınında konuşan Kulat, özellikle deprem bölgesi ile ilgili iyi bir çalışma yapamadıklarının gözüktüğünü söyledi.

Kulat tahminlerinde yanılan diğer bazı kamuoyu araştırma şirketlerinin de benzer bir hataya düştüklerini savundu:

“Anket çalışmasını yüz yüze yapamadık. Daha çok telefonla o bölgeye yönelik çalışma yapıldı. Depremin yansımalarının o bölgede seçmen davranışına nasıl etki ettiğini göremedik. Deprem bölgesi istikrara oy verdi. 'Benim evimi Erdoğan yapar' dedi.”

Peki deprem bölgesi tek başına bu seviye bir yanılgıyı açıklıyor mu, anket sonuçlarındaki bu sapma başka hangi nedenlerle açıklanabilir?

BBC Türkçe'ye konuşan Siyaset Bilimi Profesörü Murat Güvenç, bu noktada birkaç faktörün rol oynamış olabileceğini söylüyor ve bunlardan birinin CATI yöntemi olabileceğini kaydediyor.

CATI yani Computer-Aided Telephone Interview, telefon üzerinden bilgisayarlı destekli görüşme olarak Türkçe’ye çevrilebilir.

Güvenç, telefon numaraları üzerinden rastlantısal aramalar yapılarak örneklem seçilerek anketin gerçekleştirildiğini ve bunun Türkiye koşullarında güvenirlik problemi yaratabildiğini söylüyor.

Bu yöntem, kamuoyu araştırma şirketleri ta