AYM, Erdoğan'ın yetkisini iptal etti: 'Sınırsız ve kapsamı belirsiz'

Anayasa Mahkemesi (AYM), CHP’nin 2022 ve 2024’te yaptığı iptal başvurularını ayrı ayrı değerlendirip temmuz ayında karara bağladı ve gerekçeli kararını dün Resmi Gazete’den yayımladı. Başvurular kapsamında AYM, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ile Katma Değer Vergisi kanunlarında dikkat çeken iptal kararları verdi.

Cumhuriyet'te yer alan habere göre 23 Haziran 2022’de yürürlüğe giren “Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu’nu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”la hakim ve savcı yardımcılarının atama ve görevlendirmelerinin Adalet Bakanlığı’nca çıkarılacak yönetmelikle; bu süreçteki eğitimlerinin ise Türkiye Adalet Akademisi’nce hazırlanacak yönetmelikle düzenlemesi geçerliliği getirilmişti. CHP söz konusu görevlendirme ve eğitimin yönetmeliklerle yapılmasının “temel ilke ve esasların belirlenmemesinden kaynaklı kamu hizmetine girme hakkı ile çalışma hakkının ihlal edildiğini” savunarak, iptalini istemişti.

Yüksek Mahkeme; başvuru kapsamında görevlendirmelerin bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlemesine ilişkin iptal isteminde ret kararı verdi. Buna karşın mahkeme; hakim ve savcı yardımcılığı döneminde gerçekleşecek eğitimlerin Adalet Akademisi’nce verilmesini ise iptal etti. Mahkeme bu kararına ilişkin gerekçesinde; söz konusu geçerlilikle eğitimlerin yasayla belirlenmeksizin kuralla akademiye devredilmesinin anayasadaki “Hakim ve savcıların meslek içi eğitimleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre yasayla düzenlenir” geçerliliklerine aykırı olduğunu belirtti. AYM’nin iptal kararı 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

HSK Kanunu’nundaki iptal kararının yanı sıra Yüksek Mahkeme, 27 Aralık 2023’te “7491 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”la tanınan “Cumhurbaşkanının “katma değer vergisinde (KDV) iade hakkını kısmen veya tamamen kaldırma veya yeniden koyma yetkisini” de iptal etti. CHP; KDV’de Cumhurbaşkanına iade yetkisinin verilmesinin, vergi yükümlülerin fazladan katlandıkları vergi yükünden kurtulmalarını sağlayan bir işleyişe hizmet ettiğini belirtti. Mahkeme gerekçeli kararında ise Cumhurbaşkanına iade yetkisinin tanınmasıyla “yürütme organına sınırsız bir yetki tanıması yapıldığını”, söz konusu yetkinin anayasanın “vergi yasayla konulur, değiştirilir veya kaldırılır” geçerliliğine aykırı olduğuna karar verdi. Ancak AYM, bu iptal kararının da 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.