Başlangıcı yenilik neticesi derinlik

         M. Fethullah Gülen  Hocaefendi, Gurbet  Ufukları isimli kitapta, başlangıcı yenilik, neticesi derinlik olan bir gerçeği şöyle anlatıyor: “Hemen her hareket, her cereyan mebde’de saflığı ve duruluğuyla, müntehada da kemmî (sayı çokluğu) derinlikleriyle tarih boyunca tekerrür edegelmiştir. SAHABÎ (Efendilerimizin)  SAFLIĞI  ve  DURULUĞU bu çizgide gösterilebilecek en iyi misaldir. İslâm tarihinin ilerleyen dönemlerinde hemen her alanda TECDİD  (Yenileme) hareketleri olmuştur; ama ne devlet yapısı, ne mektep medrese sistemi ne de değişik düşünce, ekolleri bakımından İslâmın o İLK  DÖNEMİNE  AİT  SAFVET  ve DURULUK yakalanamamıştır. Belki gönül hayatının yoğun olarak yaşandığı tekke ve zâviyelerde kısmen bu SAFVET  duyulmuş olabilir.

         “Başlangıçta insanlar içtenlik ve candanlıklarından olsa gerek, genelde BOŞLUKLARININ  farkındadırlar. Kendi güç ve kuvvetlerine güvenmezler dayanmazlar, onlara bağlı iş görmezler. BOŞLUKLARINI  sadece Cenab-ı Hakkın sonsuz kudreti ve kuvvetiyle doldurmaya çalışırlar. ‘Kudret-i nâmütenâhî’ye sonsuz itimatları, güvenleri vardır. Bu BİRİNCİ  HUSUS…

         “İKİNCİ  HUSUS: Din adına her şeyi başta duyuyor olmanın ORİJİNALİTESİ  vardır onlarda. YENİDİR  herşey onlar için… Mesela KUR’AN,  YENİDİR. Dolayısıyla  bu yenilik bir şekilde onların hayatına akseder. Eski düşünceler, inançlar bu YENİLİK  karşısında NAKAVT olmuştur. Artık Farklı bir Hayat Yorumuna, dünyaya değişik bir Bakış Açısına sahiptirler. Her şeye o gözle bakarlar. Allah’ın kainat düzeninde Kendisini bu şekilde ifade ettiğine ilk defa duyar ve hissederler. ‘Bak biz bunları hiç düşünmemiştik!..’  derler ve kendilerinden geçerler. Sonra da uzun zaman bu duyuş ve hissedişin neşvesini yaşarlar.

         ÜÇÜNCÜ  HUSUS: İnsibağdır (bulundukları atmosferin renkleriyle boyanmaktır). Bu İNSİBA