[Cuma Karaman] Kürt ve Zaza aydınları (3)

CUMA KARAMAN

Bu yazıda siz değerli okuyucularıma meşahir-i ekrad (Meşhur Kürtler) olarak bilinen ailelerden Arvasi ve Arvasilerin bir kolu olan Gaws ailelerini tanıtmaya gayret edeceğim. Şüphesiz ki, meşhur Kürt aileleri denildiğinde ilk akla gelenlerden olan Arvasi ailesi mümtaz bir konuma sahip büyük alimlerden, fazilet sahibi ariflerden, irşad ehli hikmet sahiplerinden, takva kutbu salih zatlardan oluşmuş bir ailedir.Bu aileye mensup fazıl isimlerden biri olan Seyid Abdülhakim Arvasi, derin bir ilim ve marifet sahibi olmanın yanında Sultan Abdulhamit’e hocalık da yapmış bir zattır. Sultanahmet Camii’nde baş imamlık yapan Seyid Abdülhakim Arvasi, 30 yıl boyunca her ikindi namazını müteakip Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin Mesnevisi’nden dersler yapmasıyla ve verdiği Kur’an tefsiri dersleriyle de meşhurdur.

Kürtlerle, Kürt alimlerle Osmanlı Hanedanı mensupları arasında düzeyli bir ilişkiye sahip olan tek isim şüphesiz ki sadece Seyid Abdulhakim Arvasi değildir. Birçok Kürt alim ve şairinin Osmanlı padişahlarını methederek yücelten şiirler yazdıkları bilinmektedir. Mesela, Mele Ahmedi Cizri’nin Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesini methettiği “Ey Şehinşâh-ı muazzam” hitabıyla başlayan kasidesi oldukça meşhurdur. 

Ey Şehinah-ı muazzam 

Hak bit nigahdari te

Sure-i inna fetah na

Hafizu yari te bit.*

Kürtlerin, Kürt alim ve şairlerinin Osmanlı’ya duydukları bu derin muhabbete rağmen bugün kendilerine “Osmanlı Torunları” diyen kendini bilmez çevrelerin elinden Kürtlerin çekmediği zulüm kalmamıştır.

Arvasilerin bir kolu olan diğer bir meşhur Kürt ailesi de Gawslardır. Demokrat Parti iktidarı yıllarında Bitlis mebusu olan Seyit Selahattin I·nan’ın mensup oldugˆu bu kola “Hizan Arvasileri” denilmektedir. Seyit Selahattin ve ogˆlu Kamran Bey “I·nan”, digˆer ogˆlu Abidin Bey ise “Gaydalı” soyadını kabul etmis¸tir. Bitlis’in Hizan kasabasında ikamet etmiş olan bu aile Kürtle