Dünya kaygıyla takip ediyor: Trump Grönland'da askeri seçeneği de değerlendiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ordusunun hafta sonunda Venezuela lideri Nicolas Maduro'yu kaçırarak ABD'ye getirmesinin ardından, zengin yeraltı kaynaklarına sahip olan, dünyanın en büyük adası Grönland'a ilişkin planlarını hızlandırdı. Trump, Danimarka Krallığı'na ait özerk bölge Grönland'ı ülkesinin topraklarına katmak için askeri seçenekler dahil çeşitli yolları değerlendiriyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Salı günü yaptığı açıklamada, "Grönland'ın edinilmesi, Rusya ve Çin gibi rakiplerini caydırmak için ABD'nin ulusal güvenlik önceliğidir" diye konuştu. Leavitt, "Başkan ve ekibi, bu önemli dış politika hedefini yerine getirmek için bir dizi seçeneği değerlendiriyor. Ve elbette, ABD ordusunu kullanmak, başkomutanın her zaman elinde bulunan bir seçenektir" ifadelerini kullandı.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise ABD Kongresi üyelerine, Trump'ın tercih ettiği seçeneğin Grönland'ı Danimarka'dan satın almak olduğunu söyledi. Rubio, Danimarka'ya yönelik tehditlerin, ABD'nin adayı yakın gelecekte işgal edeceğine işaret etmediğini ekledi.

Demokrat siyasetçiden tepki: "Ordumuz oyuncak değil"

DW Türkçe'nin haberine göre ABD'li siyasetçilerden de Trump'ın Grönland'a askeri müdahale fikrine sert tepki geldi.

Demokrat Partili Arizona Senatörü Ruben Gallego, sosyal medya paylaşımlarında, Trump'ı Grönland'ı işgal etmekten alıkoyacak bir kararname sunacağını açıkladı. Trump'ın sadece "üzerine adını koymak istediği dev bir ada" arzusunda olduğunu savunan Gallego, Trump'ın eğer kendisini büyük ve güçlü hissettirecekse askerlerimizi tehlikeye atmaktan çekinmeyeceğini yazdı. Gallego, "ABD ordusu oyuncak değildir" dedi.

Cumhuriyetçi lider: Uygun değil

Öte yandan bazı Cumhuriyetçiler de Trump'ın askeri müdahaleyle toprak genişletme planına karşı çıktı.

Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Politico'ya yaptığı açıklamada, Washington'un Grönland üzerinde askeri harekât yapmasının "uygun" olmadığını düşündüğünü söyledi.

Senato İstihbarat Komitesi üyesi, Kansaslı Cumhuriyetçi Senatör Jerry Moran ise "Bu bizim işimiz değil" dedi. Moran, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen gibi, böylesine bir hamlenin "NATO'nun çöküşüne yol açacağı" uyarısında bulundu.

Nebraskalı Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Don Bacon da, "Bu gerçekten aptalca. Grönland ve Danimarka müttefiklerimiz" diye yazdı.

Danimarka: Yanlış anlamaları giderelim

Danimarka, Grönland'a güç kullanılarak yapılacak herhangi bir hamlenin, 80 yıldır mevcut olan NATO askeri ittifakının fiilen sona ermesi anlamına geleceği uyarısında bulunmuştu.

Danimarka'nın argümanı, NATO anlaşmasını baz alıyor. Anlaşmaya göre, NATO üyesi devletler, müttefiklerden herhangi biri saldırıya uğradığı takdirde, o ülkeyi kollektif biçimde savunacaklarını taahhüt ediyor. Dolayısıyla NATO müttefiği Danimarka'yı hedef alacak herhangi bir ABD askeri harekâtı, ittifakı fiilen çökertmiş olacak.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen de Rubio ile yapılacak olası bir görüşmenin "bazı yanlış anlamaları gidereceğini" söyledi.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise adanın satılık olmadığını ve geleceğine yalnızca 57 bin Grönlandlının karar verebileceğini vurguladı.

AB'den Danimarka'ya destek

Danimarka'nın Avrupalı müttefikleri de Kopenhag'a destek veriyor. Britanya, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya ve İspanya liderleri, Salı günü Danimarka ile birlikte yaptıkları açıklamada, "egemenlik, toprak bütünlüğü ve sınırların dokunulmazlığı" gibi "evrensel ilkeleri" savunacaklarını belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'dan ise temkinli bir mesaj geldi. Salı günü Trump'ın temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile Paris'teki Ukrayna barış görüşmelerine katılan Macron, "ABD'nin Danimarka egemenliğini ihlal edecek bir pozisyonda olacağını tahayyül edemiyorum" ifadelerini kullandı.

Trump, Grönland'ı ilhak etme fikrini 2017-2021 yılları arasındaki ilk başkanlık döneminden beri dile getiriyor. Bu çerçevede güvenliğe son bir yılda yoğun yatırım yapan Kopenhag, güvenlik harcamalarına yaklaşık 14 milyar dolar ayırdı. ABD'nin Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü'nde 150 asker konuşlandırılmış durumda.