Enflasyon düşünce fiyatlar düşer mi?

⏱ Okuma Süresi 3 dk•Yayınlanma Salı, Aralık 20 2022

Türkiye'de ekimde yüzde 85'i aşan yıllık enflasyon kasımda 1,12 puan düştü. Böylece yıllık enflasyon Mayıs 2021'den bu yana ilk kez geriledi.

Euronews'in haberine göre, Peki enflasyon düşünce fiyatlar düşer mi? Bu soruya yanıt vermek için önce “Kaç türlü enflasyon var, TÜİK hangi verileri açıklıyor?” ona bakalım.

Haberde kullandığımız tüm tanım ve verilere TÜİK’in sitesinden veya TÜİK’in son açıkladığı TÜFE linkinden erişebilirsiniz.

TÜİK’in açıkladığı TÜFE bülteninde dört farklı enflasyon verisi var. Bunlar:

• Bir önceki aya göre değişim oranı

• Bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı

• Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı

• On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı

Vatandaş hangi enflasyona bakmalı?

Bunların hepsi tabi ki birbiriyle ilgili. Vatandaşın cebini doğrudan ilgilendiren ise “bir önceki aya göre değişim oranı”. Bu ne demek? Örneğin son açıklanan bültene göre kasım ayında enflasyon bir önceki ayla karşılaştırıldığında (Ekim ayı) yüzde 2,88 yükseldi. Buna göre enflasyon sepetinde yer alan ürün ve hizmetlerin genelinin fiyatının 100 liradan 102,88 liraya çıktıı.

Daha somut bir örnek verelim: Gıda ve alkolsüz içeceklerde kasım ayında enflasyon yüzde 5,75 oldu. Bu şu anlama geliyor: Ekim ayında 100 liraya alınan gıda ve alkolsüz içecek sepetinin fiyatı kasımda 105 lira 75 kuruşa yükseldi.

Peki, ekim-kasım arası gıda ve alkolsüz içeceklerin fiyatı yüzde 5,75 artarken yıllık enflasyon ne oldu? Bu bir aylık zaman diliminde yıllık enflasyon yüzde 85,51’den yüzde 84,39’a geriledi. Yani yıllık enflasyonda az da olsa bir gerileme olmasına rağmen gıda fiyatlarında ciddi bir artış yaşandı.

Bu durumda yıllık enflasyon düşse bile fiyatlar düşmüyor aksine artmaya devam ediyor.

Peki fiyatlar ne zaman düşer?

Fiyatların düşmesi için aylık enflasyon dediğimiz “bir önceki aya göre değişim oranı”nın sıfırın altında; yani eksi olması gerekir.