Eyvah Uyuz Oldum!

Dünyada en az iki yüz milyon insan her yıl uyuz hastalığına yakalanıyor. Özellikle su ve benzeri imkanların kısıtlı olduğu bölgelerde hasta artışı daha hızlı oluyor. Türkiye’de ise uyuz vakaları geçen yıla göre yüzde otuz arttı ve uzmanlar bu durumu salgın olarak nitelendiriyor. 

Uyuz hastalığı, Sarcoptes scabiei var hominis adı verilen akarın (böcek) sebep olduğu bir hastalıktır. Gözle görülemeyen uyuz böcekleri insan derisini istila ederek parazit yaşamlarıyla hastalığa yol açarlar. Uyuz böceği deride tüneller açar, burada yaşar ve daha derine inmez. Bu nedenle enfeksiyona değil istilaya neden olur. Uyuz akarı tünelleri kazarken, kızarıklık, kaşıntı, pullanma görülmeye başlar. Bağışıklık sisteminin en sonunda tepki verdiği alerjen, uyuz akarının kendisi değil, akarın dışkısıdır.

Uyuz en az on beş dakikalık cilt temasından sonra bulaşır. Genellikle uyku alanının paylaşılmasıyla ortaya çıkar. Enfeksiyondan sonra, uyuz akarlarına karşı tepkinin sonucu olan semptomların gelişmesi ilk temastan yaklaşık dört ila beş hafta sonra görülür. El sıkışmak veya sarılmak genellikle akarları yaymaz ancak beş veya on dakika boyunca el ele tutuşmak yayabilir. (İstisnai olarak, kabuklu uyuz çok kısa bir temasla bile akarları bulaştırabilir). Aynı evi paylaşanlarda bulaşma riski yüksektir.

Akarlar insan derisi üzerinde 1-2 ay kadar yaşarken, çarşaf, elbise, havlu gibi cansız nesnelerde dört gün kadar yaşayabiliyor. Bu yüzden nadirde olsa bulaşmış bir öğeyle temas yoluyla ortaya çıkabilir. 

Uyuz, insanlara evcil hayvanlardan bulaşmaz