Göç, Hicret, Gurbet ve Mukimlik

Bu yazıyı Respect Graduate School bünyesinde 30 Nisan 2023 Cuma günü düzenlenecek olan R&H Araştırmaları Merkezi Göç Divanı toplantısına zihinsel anlamda kapı aralaması temennisiyle yazıyorum. 

Mülteci, sığınmacı, muhacir, sürgün, göçmen gibi kavramlarla tanımlanmaya çalışılan göç kelimesi, kavram kargaşası yaşanan bir olgu. 21. Yüzyılda küresel göç eğilimleri artmıştır. Uluslararası UN Göç Organizasyonu OIM 2020 raporuna göre dünyada 281 milyon mülteci bulunuyor, bu dünya nüfusunun % 3,6 sına tekabül ediyor. 164 milyon da işçi göçmen var.

Göç, Müslümanın hicretidir. Hicret ise Müslümanın gurbetidir. Gurbet ise yeni vatanı ve hizmet mahallidir. Hicret ile gidilen yerler sevilir ve mekan anlam kazanır. Sıradan bir sürgün değildir göç. Sürgünde isteksizce bir yerlere gitme mecburiyeti vardır, hicret ise gönüllü göçtür, bazen iradi sürgündür.

Mü’min için yeryüzündeki her ülke Kudreti Sonsuz olanın toprağıdır. Vatan; davan için bulunduğun yeryüzüdür. Hz. Adem için belki de cennetine kavuşacağı bir sürgündür. Yeryüzü vatan edinilmeden cennete varmak mümkün mü? “Allah'ın arzı size hicret edecek kadar geniş değil miydi? Siz de orada hicret etseydiniz ya?" (4:97).

Bir de zalimin zulmünden kaçanların trajedisi vardır ki, hikaye Hz Musa ile başlar; “Rabbim beni zalimler topluluğundan koru" (28:21)

Her çağın Musaları devrinin zalim hükümdarlarına meydan okumuşlardır. Er ya da geç zalimlerin sultasına ve avanelerine galip gelenler, o bir avuç cesur yürekli azınlıklar olmuştur. 

Taif, Habeşistan, Medine hicret tarihinin ilk sığınakları ve ana kucağı gibi sığınılan mekanları. Genellikle acizlikle, çaresizlikle sığınılan mekanlarda büyük bir genişlik, bolluk, bereket bulur insanlar niyetlerinin duruluğuna göre…

Göç edilen ülkelere entegrasyon ise bizim hikayemizde Medine ile başl