Hakkın hatırı alidir.... Hizmet hareketini anlama teşebbüsü....

“Hizmeti Eleştirmenin Dayanılmaz Hafifiliği” yazımıza çeşitli mecralarda hatırı sayılır sayıda eleştiri yapıldı. Münekkitlerime tenkitlerinden dolayı teşekkür ediyorum. Kendimi yeniden ifade etme fırsatı verdikleri için de ayrıca müteşekkirim. Kendilerini anlamaya gayret ediyorum. Aynı gayreti onlardan beklemem haksız bir talep görülmez umarım. O yazının tezi şuydu: Hizmet hareketini iyi anlamanın yolu onu bir dini tecdid hareketi olarak görmektir. Misyonu dini hayatı tecdiddir. Bugün ortaya konulan eleştiriler misyonundaki başarı ve başarısızlık üzerinden yapılmadığı için isabetli eleştiriler değildir. 

Hüküm vermek kolaydır. Anlamak zordur. Asıl zor olan hüküm ile anlayışı birleştirmektir. (G. W. F. Hegel) 

Ben Hizmet Hareketi’ni İslam Dünyası’nın son iki yüzyılında vukuu bukmuş en kapsamlı, en derin, en etkili ve en başarılı tecdid hareketi olarak görüyorum. Bu hakikatin bu şekilde tespit edilebilmesi için Hizmet Hareketi’ni kemmiyet ve keyfiyet planında İslam Dünyasın’daki diğer hareketlerle, mesela Mısır’daki Ihvan-ı Muslimin ya da Pakistan’daki Cemaat-i İslami gibi oluşumlarla karşılaştırılması yeterli olacaktır. Hiç bir İslami haraket hem fiziki hem de fikri planda Hizmet Hareketi’nin ulaştığı vus’ata ulaşamadı. Fiziki anlamda Hizmet küreselleşmeyi bir avantaja çevirdi ve bugün dünyanın hemen hemen her yerinde müessese (okul ve şirket) ve insan unsuru (öğrenci, öğretmen ve esnaf) olarak bulunabilmektedir. Fikri alanda ise, Hizmet hareketi “diyalog” kavramıyla diğer dinlere, “gönlünde herkesi ağırlayacak bir sandalye bulunsun” düsturuyla da diğer düşüncelere açıldı. Buna samimi dindarlık, idealizm ve aksiyonla oluşturduğu hayat tarzı ile moderniteyi dönüştürücü gücünü de eklememiz gerekir. İslam dünyasındaki diğer İslami hareketler fiziki ve fikri küreselleşmeyi başaramadılar. Bu ölçekte ne bir düşünceleri oldu n