[Hüseyin Odabaşı] Toplumu Okuma

Birkaç sene önce ABD’de Hoca Efendi'yi ziyaret için yanına gittiğimizde salondan içeriye girdi. Üç arkadaş olarak biz de saygımızdan ayağa kalktık. Aslında kendisine saygı olsun diye ayağa kalkılmasından rahatsız olduğunu biliyorduk. Biliyorduk fakat gayr -i ihtiyari ayağa kalkmış olduk. Hoca Efendi, kendisine ayağa kalkılmasından neden rahatsız olduğunu bize bir güzel izah etti.  Müslüman dünyasındaki zalimleri aşırı saygı ve tazimin yoldan çıkardığını birkaç kez tekrar ederek ifade etti.    

Büyüklerimize saygı göstermek ve bunu ayağa kalkarak ortaya koymak aslında dinimizde yasaklanmış bir mevzu değildir. Dinimizin biricik Peygamberi(sav) der ki; “Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.” (Tirmizî, Birr, 15)

Yine Resûlullah(sav) bir hakemlik vazifesiyle görevlendirdiği Sa’d bin Muaz hakkında Ensâr’a hitâben: “Efendiniz (veya en hayırlınız) için ayağa kalkınız” buyurmuştur. (Buhârî, Meğâzî, 30)

Aslında Hocamız da Sahabe Efendilerimizin Peygamberimiz(sav) içeri girdiği her seferinde ayağa kalktıklarını bilmekte ve bildirmektedir: 

“O, Medine’de bulunduğu devre içinde de tavrını hiç değiştirmemişti. Sahabe, O içeriye girdiğinde ayağa kalkardı! Kalkmalıydılar da.  Hatta o girdiğinde cenazeler dahi kabirlerinden fırlayıp O’na ihtiram etmeliydiler... O bütün bunlara fazlasıyla layıktı. Ancak kendisi, sahabenin böyle ayağa kalkılmasında ciddi rahatsızlık duyar ve her defasında: “Acemlerin (büyüklerine) ayağa kalktığı gibi ayağa kalkmayın” der ve tekdir ederdi.” (Sonsuz Nur, Peygamberlerin Özellikleri, ihlas)

Fakat Hoca Efendi'nin özellikle kendisine ayağa kalkmak şeklinde saygı gösterilmesini istememesi hatta daha da ileri giderek bu hususta yasak getirmiş olması biraz daha derin sosyolojik bir tahlili gerektiren konudur. 

<