İhlas ve dostluk

Bir adı İhlas Risalesi olan 21. Lema’da Üstadımız, Allah’la ve insanlarla dost olmanın ve dost olarak kalmanın ve bu dostluğa zarar verecek manileri bertaraf etmenin yollarından bahseder.  İhlas Risalesi’ni dostluk risalesi olarak da görebiliriz. Çünkü ihlasın 4 tane düsturu, kuralı hem halk ve hem de Hâlik dostluğuna bakar. İkinci olarak böyle bir dostluğun ihlas boyutu ile ele alındığını Üstadımız (r.a): “Mesleğimiz Haliliye olduğu için meşrebimiz, hıllettir. Hıllet ise en yakın dost ve en fedakâr arkadaş ve en güzel takdir edici yoldaş ve en civanmert kardeş olmak iktiza eder.”  sözleriyle ifade eder.  

Yani bu İhlas Risalesi, Hz. İbrahim (sav) gibi önce Allah’a sonra insanlarla dost ve arkadaş olmanın ve kalabilmenin yollarını gösteriyor. Üstadımız, hiçbir risalesine laakal 15 günde bir okunmalı şerhi, notunu düşmemiştir. Çünkü bu risale hizmetimizin, cemaatimizin bir “esasıdır.” Esas ne demek bir şeyin temeli, kaidesi, özü ve tüzüğü demektir. Bir ağacın esası çekirdeğinde; onun esası da kaderi programındadır. Yani daha derin düşünürsek ihlas risalesi aslında hizmet etmek isteyenlerin takip edecekleri bir yol haritasıdır.  

Üstadımızın, “Bu dünyada, hususan uhrevî hizmetlerde en mühim bir esas” dediği ihlas, burada biraz daha eski tabirle “anayasa” demektir. 1878’de Osmanlı’nın ilk ve tek anayasasının adı Kanun -i Esasi’dir. Kanunlar ve uygulamalar, anayasaya uygun olmalıdır. Amirlerin emirleri anayasal çerçevede olursa meşrudur. Bu bakımdan Anayasa Mahkemesi, esas üzerinden kanunların ve verilen kararların normlara uygun olup olmadıklarını da denetler. 

Bundan şunu anlıyoruz ki; bu ihlas risalesi, hizmetimizin 9 maddelik bir anayasasıdır ve hizmetimizin genel yapısı, tüm icraatları bu 9 madde ile uyumlu olmalı en azından ters düşmemelidir. Bu 9 maddenin 4 ü asıl, 2 tanesi önceki 4 maddeyi temin edici ve koruyucu, en sonundaki 3 madde ise