İnşaat lobisi için ekonomiyi böyle feda ettiler

Amerikan Merkez Bankası (FED) sene sonuna kadar vanayı kısmaya devam edecek. Bunu Mart ayında olduğu gibi faizleri artırarak ve likiditeyi azaltarak yapacak. Böylece FED, 2008 krizinde bankalara can simidi olarak temin ettiği ucuz dolarları geri alma işleminde son safhaya geçmiş oldu. Kriz senesine kadar 1 trilyon dolar civarında seyreden bilanço şu anda 4,5 trilyon dolara yükseldi.

Tulumbaya su verilmesi işe yaradı, ABD ekonomisi toparlandı. İşsizlik yüzde 5’lere gerilerken, millî gelir 2016’da (GSYH) yüzde 3,1 arttı. Tam bu noktada enflasyonu yüzde 2’nin altında tutmak için paranın maliyetini artırıyor. Dünyanın dört bir yanına dağılmış dolarları şimdi ‘normalleşme’ yani bilançoyu küçültme hamlesi ile piyasadan geri topluyor.

FED’in beyanlarını takip edenler için şaşırtıcı bir gelişme değil bu. Nitekim FED Mayıs 2013’te bu planı ilan etmişti. Şu ana dek plana sadık kaldı. Evvela tahvil alımını 85 milyar dolardan kademeli olarak sıfıra indirdi. Akabinde faiz artışları geldi. Hal-i hazırda likiditeyi kısacak, para arzını azaltacak. Bu senaryoda dövizin anavatanına rücu edeceği ilk günden belliydi. Türkiye haricindeki döviz açığı olan memleketler faiz artışları ile tahkimat yaptı. Türkiye’de ise Reis-i Cumhur Recep Tayyip Erdoğan’ın, “Döviz almayın, yanarsınız. Elinde bomba bulunduran teröristle döviz alan arasında fark yoktur” minvalindeki mânâsız sözleri ile mücessem hale gelen popülist siyaset tercih edildi.

Dolar bolluğundan kıtlık mevsimine adım adım yaklaşılırken Türkiye yaz boyunca keman çalan Ağustos Böceği gibi davrandı. Kış yaklaştıkça buğday bulmak zorlaştı, bulabilenler de fazladan ödeme yapmaya razı oldu. Merkez Bankası’nın karar almak yerine tribüne çıkması dolar yatırımcısının kılçıksız kazanç elde etmesinin önünü açtı. Merkez Bankası (TCMB), büyük bankalar ve fonların elinde oyuncağa döndü. Dolar 2 TL’den 3,70 TL’ye kadar tırmandığı halde oralı olmaya