İş yeri hekimliğini Sultan Abdülhamit başlatmış

⏱ Okuma Süresi 3 dk•Yayınlanma Çarşamba, Mart 23 2016

Sağlık alanında yapılan düzenlemelerle hekimlik hizmetlerinin yerinde ve amacına uygun şekilde verilmesi konusu öne çıkıyor. Türkiye'de yaklaşık 10 bin civarında iş yeri hekimi bulunduğu tahmin edilirken, meslek olarak iş yeri hekimliğinin ortaya çıkışının çok daha gerilere gidiyor olması dikkat çekiyor. Sultan Abdülhamit döneminde Hereke'deki dokuma fabrikası ile Zonguldak'taki maden işletmeleri, iş yeri hekimliğinin ilk örnekleri olarak karşımıza çıkıyor.

Sağlık çalışanları ve hekimler daha çok şiddet ve özlük haklarına ilişkin konularla gündeme gelse de mesleklerinin tarihsel gelişimine ilişkin bilgiler de bir o kadar önem taşıyor. Türk Tabipler Birliği rakamlarına göre Türkiye'deki sigortalılardan yüzde 60'ına yakını 50'den az işçi çalıştıran işletmelerde çalışıyor. 50'den fazla işçi çalıştıran işletme sayısı ise yaklaşık 16 bin civarında. 50'in üzerinde işçi çalıştıran işletmelerin iş yeri hekimi zorunluluğu bulunurken, yaklaşık 10 bin iş yeri hekiminin görevlendirildiği tahmin ediliyor.

Türkiye'de iş yeri hekimliğine ilişkin ilk düzenleme 1930 yılında çıkarılan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nda yapılmış. 50 kişi üzerindeki iş yeri çalışanları ifadesinin ilk kullanımı bu kanunla ortaya konulmuş ise de asıl düzenleme 4 Temmuz 1980 yılında çıkarılan 'İşyeri Hekimlerinin Çalışma Şartları ile Görev ve Yetkileri' isimli yönetmelikle ortaya konulmuş. Ancak 1980 darbesi bu yönetmeliğin uygulanmasını askıya almış. En son 1988 yılında tabip odalarının girişimiyle kursları verilmeye başlanan iş yeri hekimliği bugünkü haliyle hizmet vermeye devam ediyor.

Aslında iş yeri hekimliğine ilişkin düzenlemeler Cumhuriyet tarihi ile sınırlı değil. Sağlık yatırımları ile de adından söz ettiren II. Abdülhamit bu hekimlik türünün ilk icracısı olma özelliğine de sahip. Sultan Abdülhamit, Osmanlı yönetimi altında olan pek çok bölgede sivil ve askeri hastaneler yaptırmıştı. Bugün bile bazı örnekleri ayakta olan hastanelerin sağlık sistemi ve araçlarının sistemli ilk örnekleri olduğu kabul edilebilir. Konuya il