İşte Türkiye'de Adaletin durumu

Avrupa Konseyi organı olan Avrupa Adaletin Etkinliği Komisyonu'nun (CEPEJ) periyodik "Avrupa Adli Sistemleri" raporu bugün Strasbourg'da yayımlandı. Raporda, Avrupa devletlerinin adalete yılda kişi başına ortalama 79 euro harcadığı, bu bütçenin yüzde 66'sının mahkemelere, yüzde 24,5'inin savcılıklara, yüzde 9,5'inin ise adli yardıma gittiği belirtildi.

2020 verileri temel alınarak hazırlanan rapora göre Türkiye, adalet sistemine kişi başına yılda ortalama 16,12 euro harcama yapıyor. Bu oran GSYİH (gayri safi yurt içi hasıla) bazında yüzde 0,21 ile ifade ediliyor. Türkiye gibi kişi başına yıllık gelirin 10 bin euronun altında olduğu Avrupa ülkelerinde (Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan, Bulgaristan, Bosna-Hersek, Gürcistan, Moldova, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan) adalet sistemine kişi başına yılda ortalama 26,42 euro harcanıyor. Bu gelir grubuna mensup ülkelerde adalet sistemlerine yapılan yıllık harcama GSYİH'in yüzde 0,45'ine eşit.

Türkiye hakkındaki verilerin Türk lirasının son yıllarda euro karşısındaki önemli değer kaybı dikkate alınarak okunması gerektiğinin altını çizen CEPEJ, 2014'te 2,84 TL'den işlem  euronun, bu rapor için verilerin toplandığı 2020'de 9,05'ten işlem gördüğüne, bugün ise 18'lerin üstünde olduğuna işaret ediyor.  

Avrupa genelinde adalet sistemine euro bazında en fazla bütçe ayıran ülkelerin başında İsviçre (217,31 euro), Monako (199,42) ve Lüksemburg (176,73) geliyor. En az harcama yapan ülkeler olarak Gürcistan (8,69 euro), Azerbaycan (9,59) ve Ermenistan (10,47) gösteriliyor.

Adalet sistemine GSYİH'den en fazla pay ayıran ülkeler sıralamasında ise Karadağ (yüzde 0,80), Bosna-Hersek (yüzde 0,73) ve Sırbistan (yüzde 0,66) başı çekiyor. Norveç (yüzde 0,13), Danimarka ve Lüksemburg (yüzde 17) ve Finlandiya (yüzde 0,19) listenin en alt sırasında yer alıyor.