Krizlerin kaynağı hak ihlalleri

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun (BMGK), İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ni kabul etmesinin üzerinden tam 75 yıl geçti. Bildirgenin imzalandığı gün olan 10 Aralık, her yıl Dünya İnsan Hakları Günü olarak kutlanıyor ve dünyanın pek çok ülkesinden liderlerin günün anlam ve önemine işaret eden mesajlarına sahne oluyor. Ancak verilen mesajların aksine insanlık artık daha otoriter bir dünya ile karşı karşıya. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ni imzalayan ülkelerden biri olan Türkiye’de ise hak ve özgürlük ihlaline ilişkin tablo ağırlaşırken hukuk dışılığın olağanlaştığı bir süreç işliyor. Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Genel Sekreteri Coşkun Üsterci, bu tablonun siyasal rejimin geçirmekte olduğu “otoriter dönüşüm”le doğrudan bağlantılı olduğu görüşünde. DW Türkçe’ye konuşan Üsterci, “Bu dönüşüm ‘sistematik hak ihlali yapan bir devlet pratiği’nden ‘hak temelli bir rejim fikrinin topyekûn terk edilmesi’ne doğru bir hatta ilerliyor” diyor.

Coşkun Üsterci, hak ihlalleri ile toplumların yaşadığı krizler arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu görüşünde. “Örneğin ekonomik kriz söz konusu ise işsizlik, yoksulluk gibi ihlaller de beraberinde geliyor. Bir anlamda kriz olarak tanımlayabileceğimiz deprem, salgın, sel gibi doğal afetler, olağanüstü hallerle birlikte yaşam hakkından başlayıp sağlığa erişim, barınma hakkına kadar pek çok hakkın ihlali peşi sıra yaşanıyor” diyen Üsterci, ekliyor: “Ancak bu, kendi doğallığında neden sonuç ilişkisi içinde gelişen bir durum değil.” Üsterci’ye göre krizlerle ihlaller arasında bağlantı kurulmasının asli nedeni uluslararası insan hakları rejiminin küresel ölçekte giderek derinleşen bir kriz içinde bulunması. Dünyanın hemen her yerinde devletlerin ya da hükümetlerin evrensel insan hakları normlarını bağlayıcı görmekten hızla vazgeçtiğini vurgulayan Üsterci, bu nedenle insanlığın en önemli kazanımlarından birisi olan insan h