[M.Ertuğrul İncekul] İnsanlık olarak üçüncü rönesansımıza girdik

Tarihin seyrinde maalesef kendi rönesansımız için karşımıza çıkan çok fırsatları heba ettik. İnsanlığın İftihar Tablosu ve Nizamiye Medeniyetini istisna tutacak olursak bütün insanlık çapında bir rönesansa, alemşümul bir medeniyet muallimliğine muvaffak olamadık. Kısmen başarılı dönemlerimiz olsa da devamı gel(e)medi veya bireysel boyutta kaldı. 

7. Yüzyıldan 16. Yüzyıla kadar dünya çapında etki edecek hatırı sayılır ilerlemeler, inşa hareketleri oldu. İbn-i Arabi, El-Kindi, İmam Gazali, Mevlâna, Ebu Hanife, Râzi, Taftazani, ibn-i Sina, Biruni, Harizmi, İbn-i Haldun, Itri, Dede Efendi, Hafız-ı Şirazi, Mimar Sinan gibi dev kametler Batı'da ve evrensel çapta ciddi bir ekol oldular, tarihin akışına hükmettiler. Ama 18.ve 19. yüzyıl artık bizim dünyamız adına Batı'nın gözünde Doğu’nun itibar kaybettiği, hükümsüzleştiği, geri kalmalarıyla görünür olduğu, idealsizleştiği dönemler olarak tarihe kaydoldu. Batı’daki Sanayi İnkılâbı’ndan bugüne ilim ve modernleşmede bizim dünyamızda geri kaldık, şoklar yaşadık. İlmi taklitçilik, modernizmi ise serserilik olarak ele aldık. 20. Yüzyıl da siyasetin kirli oyunları ve fitnenin hayasız yüzü ile Doğu zelil oldu ve kana bulandı. 

Üçüncü bir rönesans olacaksa öncelikle hamasete, uçar kaçar duygu ve düşünce biçimine karşı olmalı, mantık ve rasyonalite zemininde boy atıp gelişebilir. Vahiy ile aydınlanan bir akla dayanmalı, ilhama, hikmete açık olmalı. Varoluşçuların veya bizdeki laik Kemalist elitlerin olduğu gibi dine ve vahye tamamen kapalı, sadece maddeci, pozitivist bir bakış açısına sahip olmamalı, zira sadece madde ile manaya varılması düşünülemez tıpkı sadece mana ile maddeye, gerçek ilme ulaşılamayacağı gibi. 

Mantık emniyet telkin etmeli. Kendimiz olabilmenin, tarihi köklerimizin, mana köklerimizin inkârına gitmeden, geçmişimizle geleceğe yürüyebilmel