[M. Ertuğrul İncekul] Sentetik Aydınlar

Cemil Meriç/ Jurnal 

Sömürge entelektüeli der Cemil Meriç Batı’yı örnek alan, kendi halkını küçük görenlere. Ali Bulaç'ın Aydın Sapması’ndan Aydın Ulema Profili’ne kitabını da bu eksende tekrar okuyorum. Sağ ve sol veya laik ve muhafazakar aydınımızın fotoğrafını güzel çekmiş. Avrupa Birliği’ne girişe itirazı haricinde birazdan paylaşacağım birçok önemli tespiti var. Günümüzde yaşanan insanlık krizlerini anlamak, aydınların toplumun dertlerine çözüm üretemeyişinin asıl sebebine inmek istiyorsak bu tahlil ve tespitlere çok ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. 

Sağ İslami kesimden yakın tarih itibari ile Ali Bulaç, Ali Ünal gibi terkip ve tahlil gücü yüksek az aydınımız yetişti. Felsefeden hakikate geçiş yapamayan ya da bir yerlerin ücretli papağanı olan, hür düşüncesi olmayan muhafazakarlar sözümün dışında zaten. Biz güncel meselelerimize genelde sol entelektüel bakışı ile baktık ve onlar üzerinden okumalar yaptık. Aslında Kemal Tahir demişti ki; “ Türkiye'de sağ ve sol aynı şey. Biri hapşırmış ikisi burnundan düşmüş.” Bu söze tam katılmıyorum ama ikisi de şablonculuk hastalığına müptela oldukları bir gerçek. İki tür taklit var. Birincisi sahtelik, kopyacı ve kalıpçılık. Frantz Fanon, yanlış köleci taklit tiksindirici ve maymunsudur, der. (Çar Pedro’nun Hollanda dönüşü sefaletin, fakirliğin sebebini sakala bağlayıp, herkesin sakalını kestirmesi gibi) Faydalı taklitçilik ise Batı’da ilim ve teknoloji olduğunu bilip, geri kalmışlığımızın farkında olarak çalışmak. 

Solcu laik kesimden ise iyi entelektüeller yetişmesine rağmen maalesef gelenek, tarihi mirasımız ve İslami kaynaklardan bi-haber, Osmanlıca, Arapça ve Farsça bilmeyen bir aydın profili türedi. Cemil M