[M. Ertuğrul İncekul ] Serahsi ve Dostoyevski de Yalnızdılar

Büyük davalar, kalıcı eserler bir takım mahrumiyetlerin bağrında bayraklaşmıştır.

Serahsi ; namı diğer “İmamlar Güneşi”. Babasının yanında ticareti öğrenmiş, Buhara’da eğitim almıştır. Sonraları Karahanlı Hakan’lardan birisi ile ters düşer. Dinin ruhuna aykırı hareket etmediği için siyasi irade kendisini Özkent Hapishanesi’ne gönderir. Ailesinden, çocuklarından, hatta çok sevdiği kitaplarından ayrı düşer. Türlü işkencelere maruz kalır.

Büyük İmam hayata tutunmak, yaşadığı bu büyük haksızlığa cevap vermek için, Hanefi fıkhının en büyük eseri olan 30 ciltlik Mebsut'u hapsedildiği kuyuda talebelerine dikte ettirmek suretiyle vücuda getirmiştir. Hapishane çilesi tam 15 yıl sürer. Vazgeçmeyen, pes etmeyen bu irade kahramanı yalnızlığı iliklerine kadar yaşar. İhaneti, el üstünde tutulacakken zindanlara gönderilmeyi, türlü hakaret ve iftiralara maruz kalmayı acı acı yudumlar. Ama tarihdeki pek çok yüce ruhlu akranları gibi, geleceğe üreterek, insanlığa faydalı şeyler bırakarak yürümeyi seçer. Şikayet edip, geçmişe takılıp kalmaz, ve bir yad-ı cemil olur insanlık tarihinde.

Fyodor Dostoyevski; hasta bir anne, alkolik doktor bir baba ile başlar hayat serüvenine...Aile içi şiddet yüzünden, genç yaşlarda sara hastalığına ve öfke nöbetlerine maruz kalır. Arkadaşsız ve içe kapanık yaşar uzun yıllar.

Dostoyevski ‘nin babasına duyduğu öfke, sara hastalığını tetikler. İlerleyen yıllarda Sosyalizme evrilir, bir gece baskını ile 10 ay nedenini bilmeden hapis yatar. İdama mahkum edilir, sonra hapis cezasına çevrilir ama kürek mahkumu olarak çilesini tamamlar. Sibirya’da katiller, kaçaklar, vahşi mahkumlarla hayat çilesine nakışlar ekler. O yıllarda tek dayanağı elindeki İncil’dir. Yalnızlığını tanrıya olan inancı ile giderir.

Umutsuzca bir arayış içerisinde iken hayata tutunma, insana katkıda bulunma adına yazdığı “Ölüler Evinden Anılar” kita