Metafiziğe kapalı Ruhlara çareler

Önceki ve içinde bulunduğumuz asır insanların daha çok maddileştiği ve maneviyata karşı duyarsızlaşıp ona kapandığı zaman dilimleri olmuşlardır. Her şeye pozitivist bir bakış açısı ile bakmak yaygınlaşmış ve insanlar gözleri ile görmedikleri gayb ve mana alemlerine iyice yabancı hale gelmişlerdir. Manevi değer yargıları yerlerini maddi değerlere terk etmek zorunda kalmışlardır.

İnanan insanlar bile bundan çok ileri seviyede etkilenmişlerdir. Ahireti de bildikleri halde dünyayı ahirete tercih eder bir hale düşmüşlerdir. Bu çağın insanları “Vay onlara ki, âhirete inanmalarına rağmen, bile bile dünyayı âhirete tercih ederler…”(14/3) ayetinde anlatılan durumu adeta resmetmektedirler. Her şeyi bu dünyanın ölçüleri ile tartar hale gelen ve maddeyi her şey gören bu insanlar dinlerinin mana, maneviyat, gayb ve metafizik olarak ortaya koyduğu şeylere karşı septist (şüpheci) bir yaklaşım sergileyerek inkâr yoluna gitmişlerdir:

“Bazı insanlar, maddiyatı her şey gördüklerinden dolayı manaya ve metafiziğe karşı kapalı bir hayat yaşarlar. Bu kişilerin maneviyata kapalı kalmasında fıtratlarının belli bir tesiri olsa da, asıl üzerinde durulması gereken husus onların bu konuda ciddi bir azm u ceht ortaya koymamaları, iradelerinin hakkını vermemeleridir. 

Esasında inanıyorum dese de, maddiyata gömülmüş, aklı gözüne inmiş insanlar, düşünceleri ve kanaatleri itibarıyla kendi elleriyle kendilerini ciddi bir darlığa mahkûm etmiş olurlar. Mesela onlar, değişik asırlarda yalan söylemeleri ihtimalinin olmadığı güvenilir insanlar tarafından nakledilen binlerce diyebileceğimiz keramet türü hadiselere inanmazlar. 

Hatta bazıları, rivayetlerin sağlamlığından dolayı kabul etmeye mecbur kalsalar da mucizeleri bile kabul etmek istemez, onları kendilerince değişik tevillerle