Minik Narin'in ardından vicdan körelmesi

Nasıl olur da kimsenin vicdanı sızlamaz ve olanlara sessiz kalabilir? İşte tam da o haberlerin ve gündemin çok yoğun döneminde “ya hiç mi vicdanları yok, insanlık ölmüş mü? ” deriz. Gerçekten vicdan yok olabilir mi, insanlık ölebilir mi?

Vicdan, sadece duygusal bir tepki midir, yoksa ahlaki ve etik değerleri koruyabilmesi için insana bahşedilmiş biyolojik bir sistem midir?  Vicdan, insanı doğruyu yanlıştan ayırt etmeye yönlendiren bir iç ses, bir ahlaki rehber olarak tanımlanabilir. Ancak bu ses, neden bazı insanlarda güçlü bir şekilde yankılanırken, diğerlerinde sessiz kalır?

Vicdan yalnızca ahlaki bir kılavuz değildir; aynı zamanda biyolojik ve nörolojik temellere sahip bir mekanizmadır. İnsan davranışlarını şekillendiren beyin yapısı ve işleyişi, vicdanın nasıl devreye girdiğini ve bizi doğru yöne nasıl yönlendirdiğini açıklar.

Bilimsel araştırmalar, vicdanın beyinle sıkı bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymuştur. Beynin ön lobları (prefrontal korteks) ve duygusal kontrol merkezleri (anterior singulat korteks), ahlaki karar alma süreçlerinde önemli roller üstlenir. Bu bölgeler, kişinin kendi eylemlerini değerlendirmesine, empati geliştirmesine ve doğru-yanlış ayrımını yapmasına yardımcı olur. Bu yapılar sayesinde insanlar yalnızca kendi eylemlerini değil, başkalarının yaşadığı durumları da değerlendirebilir ve buna göre tepkiler verir.

Vicdan, yalnızca bireyin beyninde gerçekleşen biyolojik bir süreç değildir; aynı zamanda kültürel değerler, toplumsal yaklaşımlar ve yaşam deneyimleriyle de şekillenir. Gelişebilir veya körebilir. Farklı toplumlarda, farklı ahlaki değerler vicdanın sınırlarını belirler. Bu da vicdanın hem evrensel bir mekanizma hem de esnek bir yapı olduğunu gösterir. Farklılıklar olsa bile böylesi hassas