OHAL Komisyonu'nu kim icat etti?

Erdoğan iktidarının mağdur ettiği yüzbinlerce kişiden hak arama mücadelesini göze alanlar, ilk derece mahkemelerinden sonuç alamayınca Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) kapısını çaldılar. Ancak 15 Temmuz sonrasında iki üyesi sorgusuz sualsiz gözaltına alıp tutuklanan AYM’nin bu başvuruları sağlıklı bir şekilde ele alması düşünülemezdi doğal olarak. Nitekim yüksek mahkeme başkanı Zühtü Arslan, konuya ilişkin yaptığı konuşmalarda kendilerine yapılan başvuru sayısının çokluğundan yakınmıştı. Bu nedenle mahkeme uzun süre Hizmet hareketiyle irtibatı oldukları gerekçesiyle on binlerce mağdurun başvurusunu görmezden geldi.

 

AYM, 2016 Ekim ayında OHAL KHK’larının, anayasal sınırları aştığı gerekçesiyle CHP’nin yaptığı iptal başvurusunu reddetti. Bu ret kararı üzerine AYM’nin etkili bir iç hukuk yolu olmadığı ortaya çıkınca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) Türkiye’den yapılan başvurular kısa sürede on binleri aştı. 2016 yılında Türkiye’den AİHM’e yapılan şikâyet sayısı 12 bin 600 civarında iken 2017 yılında sadece OHAL mağduriyetleri nedeniyle 31 bin 500’den fazla başvuru yapıldı.

Türkiye’den gelen on binlerce başvurunun altından kalkamayacağını düşünen AİHM, 2016 yılının sonunda Türk hükûmetine sürpriz bir teklifte bulundu. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjørn Jagland Ankara’ya giderek Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’la bir görüşme yaptı ve AİHM önündeki başvuruların öncelikle Türkiye’de kurulacak bir komisyon tarafından incelenmesini önerdi.

2016’nın Kasım ayında yapılan bu teklif hem AİHM’in hem de Türk hükümetinin işine geldi. AİHM, altında ezilmekten korktuğu on binlerce dosyayı başından atarak kendini kurtarırken Türk hükümeti de iç hukuku işletiyor görüntüsü vererek kısa vadede AİHM’den Türkiye aleyhine ihlal kararı çıkmasının önüne geç