Prof. Dr. Livas: Fethullah Gülen’in dönüştürdüğü toplum hareketi

Fethullah Gülen’in vefatından sonra zihnimizde nasıl bir izlenim kalıyor? Gülen geride ne bıraktı? Çökmekte olan bir “imparatorluk” mu, yoksa büyüyen ve farklı haleflerin çekişme konusu olan bir yapı mı? Belirsiz ve tartışmalı bir yaşam hikâyesi mi? Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yükselişiyle ilişkilendirilen, ancak zamanla yollarını ayırdığı bir figür mü? Yoksa başarısız “darbe girişimi” ile ilişkilendirilen, bu girişimin binlerce hayatı alt üst etmek ve Erdoğan’ın tek adam rejimini pekiştirmek için bir bahane olarak kullanıldığı iddialarına konu olan bir isim mi?

Bu sorulara verilen cevaplar, Türkiye’ye, yakın tarihine, travmalarına, potansiyeline ve zayıflıklarına nasıl yaklaştığımızı açıkça yansıtır. Gülen’in hikâyesinde dikkat çeken en önemli unsur, onun kişisel dönüşümleri ve değişimleridir. Kemalist Türkiye’nin 1940’lı yıllarında tipik bir mazlum olan Gülen (Erzurum yakınlarında bir köyde doğmuş, yoksul bir tarım ailesinin çocuğu, imamlığı seçmiş ve merkezi otoriteye tamamen boyun eğmeyi reddetmiş biri) yaşamı boyunca milyonlarca insanı etkilemeyi başardı.

O, işletmeler, okullar, diyalog merkezleri ve hayır kurumları aracılığıyla dünyanın neredeyse her ülkesinde etkisini hissettiren küresel bir ağ kurdu.

Elbette bu “başarı”, Türkiye’nin son elli yıldaki sosyal, siyasi ve dini dinamikleriyle, yani bu komşu ülkenin tarihiyle doğrudan ilişkilidir. Gülen’in başarısını yalnızca komplocu teorilerle veya Türk toplumuna dair yüzeysel genellemelerle açıklamak, Türkiye’yi, onun siyasi liderlerini, halkını ve düşünce yapısını derinlemesine anlamadaki yetersizliğimizi kabul etmek olur.

Gülen’in öğretilerinden etkilenen ve Hizmet Hareketi’nin bir parçası ol