[Prof. Dr. Osman Şahin ] Yaşanan hadiselerdeki krizlerin fırsata çevrilmesi

Geçmişte yaşanan hadiselere ve başa gelen musibetlere Kader penceresinden, geleceğe, mesuliyetlere ve günahlara ise cüz-i ihtiyari penceresinden bakılmalıdır. Bunların yerleri veya makamları karışınca çok yanlış şeyler ortaya çıkmaktadır. 

Hadiseler meydan gelmeden önce sebeplere riayet edilmeli, vazifeler yerine getirilmeli, menfiliklerin meydana gelmemesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. İnsanlar iyiliklerin meydana gelmesi ve kötülüklere engel olunması adına kendilerine düşeni yapmaktan sorumludurlar. Bu aşamada kadere sığınarak tembellik yapılamaz veya bu safhadaki kusurlar ve hatalar kadere verilemez. İnsan burada cüz-i iradesini kullanmalıdır ve nasıl kullandığından da hesaba çekilecektir.

Fakat, bütün bunlar yapıldıktan sonra ortaya çıkan sonuçlara kader açısından bakılır. Yanlış anlaşılmasın, bu, kadere sığınarak tembellik yapmaya, mesuliyetlerden ve hesap vermekten kaçınmaya imkân vermemektedir. Çünkü, Allah (celle celalühü) insanların cüz-i iradelerini nasıl kullandıklarını da bir şart-ı adi olarak kabul etmektedir.

Yine yanlış anlaşılmasın, ilahi takdirde, cüz-i iradelerin ne şekilde kullanıldığı önemli bir rol oynarken, Cenab-ı Hak bunlara bağlı veya mahkûm da değildir. Kullar iradelerini ne şekilde kullandıklarına göre mükafat ve ceza göreceklerdir. Ama Allah’ın (celle celalühü) takdirleri, kader denilen şey O’nun külli iradesine ve hikmet-i Rabbaniye’sine bağlı olarak gerçekleşmektedir.

Dolayısıyla, gerçekleşen şeylerde, kader, açıklandığı şekliyle belirleyici bir rol oynamaktadır. O (celle celalühü) izin vermedikçe hiçbir