Şam düştü: Rusya için sonuçları

Orta Doğu ve özellikle Suriye, Rusya için hem tarihsel açıdan hem de günümüz jeo-stratejik yönüyle çok önemli olmuştur. Bu bölgede ABD’nin varlığı ve yürüttüğü politikalar, Moskova-Şam ilişkilerini belirleyen unsurlardan bir tanesi. Aslında günümüzde olduğu gibi Suriye, Sovyetler Birliği zamanından itibaren yoğun şekilde silahlandırılmış ve Rus askeri/teknik personel her zaman Suriye’de görev yapmıştır. Bu tarihi birikim ile Vladimir Putin'in devlet başkanı olması sonrası Rusya, Ortadoğu ülkeleriyle daha hızla artan ticaret ve diplomatik temaslar kurdu.

Batı tarafından dışlanan İran, Suriye gibi ülkelere sağlanan askeri ve siyasi destek iki unsura dayanıyordu: gelişen ekonomi ve Rusya'nın Amerika'ya karşı koyması ile ölçülen uluslararası prestiji. Yani bir anlamda Rusya tek kutuplu düzenden çok kutuplu düzene geçildiğini ispatlamak istiyordu. Rusya'nın jeopolitik ve askeri gücünü gösterme ihtiyacı ayrı bir motivasyon kaynağı olarak karşımıza çıkıyor. On yılı aşkın Suriye krizinde Moskova’nın desteğinde bu motivasyona ilaveten Şam rejimini ayakta tutmak ve Rusya'nın bölgedeki varlığını korumak eklenebilir.

Gelişmelerin gizli kahramanları

Fakat Rusya, Suriye’de devam eden savaşa direkt askeri müdahalede bulunduğu 2015’ten beri Suriye üzerinden elde ettiği neredeyse tüm kazanımlarını son haftada radikal grupların hareketleri sonucunda tamamen kaybetti. Halep, Hama, Humus ve Şam bu radikaller tarafından işgal edildi. Esad başkenti terk etti. İsyancı gruplarda kilit rol, ABD, İngiltere ltere ve Türkiye tarafından desteklenen Özgür Suriye Ordusu ve Hayat Tahrir el-Şam'ın militanları tarafından oynanıyor. Kremlin, beklenmedik bu olay karşısında şoka girdi. Çünkü bahsi geçen radikal gruplar Ankara’nın kontrolündeydi ve Astana görüşmelerinde garantiler verilmişti. Gelişmelerin gizli kahramanı olarak Erdoğan anılmaya başladı.

Şam yönetimi tam manasıyla çaresiz… Esad halen ortalıkta gözükmüyor. Kremlin, çok kez kendisine bazı reformların vakti geldiği uyarısını yapmış ve muhalif gruplarla