Sosyal hareketler ve değişim

Bugüne kadar toplumsal hareketler (dini, siyasi, sivil) şu beş biçimde analiz edilmiştir. Reaksiyonel, Gelenekçi (tutucu), Devrimçi ve ayrılıkçı, Reformist ve Islahatçı, ifadeci ve söylemci.

Geçen günlerde vefat eden Alain Touraine (d. 3 Ağustos 1925, Hermanville-sur-Mer - ö. 9 Haziran 2023, Paris) Fransız sosyologdur. École des Hautes Études en Sciences Sociales'te araştırma direktörüdür. Sanayi sonrası (post-endüstriyel) toplum kavramını oluşturmasıyla tanınır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Fransız sosyolojisinin önemli bir ismi olarak, özellikle toplumsal hareket analizleri üzerine çalışmalarıyla öne çıkmıştır. Nilüfer Göle'nin yazı ve fikirleriyle rol model aldığı bir entelektüeldir. 

Touraine yeni sosyal hareketleri post-endüstriyel toplum modelinin çerçevesinde anlamlandırır. Ona göre bu hareketler yenidir, çünkü yeni toplum modelinin açtığı bir alanda boy göstermektedir. Bu alan ise artık devlet değil, sivil toplumdur. Touraine'e göre sosyal hareketler, toplumsal aktörlerin sivil toplumun yapısı üzerindeki mücadelelerinden doğmaktadır. Touraine'in sosyolojisi sosyal hareketleri belirli bir duruma gösterilen patolojik bir tepki olarak değil, tersine toplumsal ilişkilerin üretiminde bir araç olarak görür. 

Ona göre toplum, sosyal ilişkilerden müteşekkil bir oyundur ve bu oyun sosyal çelişkilerle yeniden ve yeniden yazılır. Dolayısıyla Touraine'in tanımlamasıyla sosyal hareketler kültürel kalıpların kontrolü için mücadele eden ve toplumsal ilişkileri yeniden üreten birer araçtır. Bu hareketler devlete değil, muarız bir sosyal gruba yönelmiştir. Ona göre rakip bir sosyal grubun yokluğu, sosyal hareketi modernleşmeci ya da anti-modernist bir akım konumuna indirgemektedir.

Ortadoğu toplumlarında genelde rejim ya da devlet de diyebiliriz toplumu