Trump Panama Kanalı'nı neden istiyor?

Başkan seçilen Donald Trump Salı günü, ABD'nin onlarca yıl önce Panama'nın kontrolüne bıraktığı Panama Kanalı'nı geri almak için askeri güç kullanmayı reddetti.

Trump geçtiğimiz ay Panama'yı, Atlantik ve Pasifik okyanuslarını birbirine bağlayan hayati önemdeki nakliye rotasını Çinli askerlerin kontrol etmesine izin vermekle ve ABD gemilerinden fazla ücret almakla suçladı.

Ayrıca Panama'nın ABD gemilerine “fahiş fiyatlar” uyguladığını iddia etti ve önümüzdeki ay göreve geldikten sonra bu fiyatların düşürülmemesi halinde kanalın kontrolünün “tam, hızlı ve sorgusuz sualsiz” ABD'ye verilmesini talep edeceği uyarısında bulundu.

New York Times'ın analizine göre, Trump'ın Panama Kanalı ile ilgili son takıntısına neyin yol açtığı belli olmasa da, bazı Cumhuriyetçiler uzun zamandır nakliye hattını Panama'nın kontrolüne veren onlarca yıllık bir anlaşmaya itiraz ediyor. Ronald Reagan başkanlığa aday olduğunda, Birleşik Devletler halkının kanalın “gerçek sahibi” olduğunu söylemiş ve “Biz satın aldık; parasını biz ödedik; biz inşa ettik” sözleriyle izleyicileri ayağa kaldırmıştı.

Fransızların başarısız bir kanal inşa etme girişiminin ardından, kanal nihayetinde 1904-1914 yılları arasında ABD tarafından inşa edildi. Ve ABD hükümeti onlarca yıl boyunca kanalı yönetti.

ABD ayrıca Panama devletinin kurulmasında da rol oynadı. Panama kıstağı 20. yüzyılın başında Kolombiya'nın bir parçasıydı. Kolombiya önerilen bir kanal anlaşmasını reddettiğinde, ABD hükümeti bir isyanı teşvik etti. Kolombiya'nın kuzey eyaletleri hevesle ayrılarak Panama Cumhuriyeti'ni kurdu. ABD Donanması daha sonra Kolombiya birliklerinin isyanı bastırmasını engelledi.

ABD'nin kanalı kontrol etmesi Panama ile önemli gerginlikler yarattı. 19