Türkiye zehir soluyor

⏱ Okuma Süresi 3 dk•Yayınlanma Perşembe, Mart 14 2024

Resmi verilere göre Türkiye'de hava kalitesini ölçen 304 istasyondan 157'sinde partikül madde yoğunluğunda ulusal limit değer aşıldı. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre ise 7 istasyon dışında havası temiz olan yer yok.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2023 yılına ait Hava Kalitesi İzleme Raporu'nu açıkladı.

DW'nin ulaşıp haberleştirdiği rapora göre Türkiye'de ölçüm yapılan istasyonların yarıdan fazlasında partikül madde kirleticisi (PM10) için ulusal limit değer aşıldı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) limit değeri açısından ise hava kalitesi iyi olan sadece 7 istasyon bulunuyor.

Bakanlığın verileri hava kalitesinde alarm zillerinin çaldığını gösterse de durum bundan da kötü olabilir.

Rapora göre mevcut 20 istasyonda hiç PM10 ölçümü yapılmazken, çalıştırılan istasyonların dörtte birinden yüzde 90'ın altında veri alındı. Hangi istasyonun kaç gün çalıştırıldığı ise bilinmiyor.

Partikül madde nedir?

Partiküler maddenin esas kaynakları fabrikalar, enerji tesisleri, yakma tesisleri, inşaat faaliyetleri, yangınlar ve rüzgâr olarak sıralanıyor. Partiküllerin boyutu aerodinamik çapları 2,5 mikrometreden (µm) küçük olanlar PM2,5 ve 10 mikrometreden küçük olanlar PM10 olarak tanımlanırken, bu partiküller solunum sisteminde depolanabiliyor.

Türkiye'de PM10 için yıllık ortalama limit değer bir metreküpte 40 mikrogram (µg m-3) iken Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bu değer 15.

Dünya Sağlık Örgütü, PM2,5 için ise yıllık ortalama metreküpte 5 mikrogram limit değer belirlerken, Türkiye'de bu partikül madde için Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği'nde belirlenen herhangi bir ulusal limit bulunmuyor.

Kahramanmaraş en kirli havaya sahip

Çevre, Şehirlik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Hava Kalitesi İzleme Raporu'na göre PM10 ölçülen 324 istasyonun 20'sinden veri alınamazken kalan 304 istasyonun 157'sinde yıllık ulusal limit değer aşıldı. 76 istasyondan ise yüzde 90'ın altında veri alınabildi.

Geçen yılın PM10 ölçümlerine göre Türkiye'de havası en kirli illerin başında metreküpte 125 mikrogram ortalama değerle Kahramanmaraş ge