Ukrayna savaşı gölgesinde Jön Türkler’in “Turan” çabası

29 Ekim 2023’de Türkiye Cumhuriyetinin 100’üncü yılı doldu. Osmanlı’nın son dönemlerinde ortaya çıkan, Jön Türkler ve başka bir yönüyle İttihat ve Terakki, bir siyasî hareket olarak toplumu, ayağı sağlam zemine basmayan aceleci çıkmazlara sürükledi. Sonuçta Cumhuriyet ilan edildi ve yeni vizyon ve yeni hedefe ülke yelken açtı. Devlet kurumsal olarak yeniden inşa edilirken toplumu modernleştirme çabasına girildi. Sancılı geçen yeni sisteme adapte yılları nihayet Özal sonrası istikrara girmeye başladı. Ülke belli seviyede, asırlık problemlerini aşmaya başladı ve bir kalkınma çizgisi yakalandı.

Kimilerine göre başka bir boyutta zaten devam eden bu Jön Türk ( ya da İttihat ve Terakki) anlayışında aşırı milliyetçilik yaklaşımı son yıllar tekrar toplumun içinde esmeye başladı. Günümüzdeki Milliyetçi-Ergenekoncu libasıyla, Türkiye nereye yönelik bir dış politika oluştursa, bunu Osmanlılık, Türklük, etnik, dini veya ırki yaklaşımlarla yapmaya yöneldi. Siyasi karar alıcılar bu ön kabulleri, Rabia işareti ya da bıyık şekli gibi basit ön kabullere bile indirgediler. Gelinen gün itibarıyla, Ankara bölgede, reel zemine oturmayan yeni siyasi ve jeopolitik bir gerçeklik yaratmaya başladı. İttihatçıların yaptığı gibi Türki milletlere Siyasi İslam propagandası pompalanmaya başlandı. O kadar ileri gidildi ki Ukrayna savaşına bir şekilde müdahil olma bu hissiyatın parçası haline geldi. Bayraktar İHA’ları ve farklı silahları satarak aile şirketleri zengin edilirken, Türk milliyetçiliği ile soslanmış bu eylemler farklı cumhuriyetlerden farklı grupları bir şekilde bu savaşa yönlendirme cesaretine kadar gidildi.

Temel mantığı, farklı bir strateji ile Kafkasya ve Orta Asya’da, ağırlığını hissettirmek isteyen Ankara’nın attığı bu adımlar elbetteki bazı riskler barındırıyor. Malzeme edilen devlet kurumları tamamen parti aparatına dönüştürülürken aynı zaman