Ver ihaleyi, al arabayı

Makam araçları uzun süredir Türkiye’nin gündeminde. Devlete ve devletin hissesi bulunan şirketlere araç alımı Taşıt Kanunu’na göre yapılıyor. 

Yasada özel araç tahsis edilecek makamlar oldukça sınırlı. Ancak sermayesinde kamu payı bulunan şirket ve iştiraklerinde görev yapan bürokratlar, ilginç bir yöntemle makam aracı sahibi oluyor. 

İhale şartnamesine konulan ‘özel durumlar’ veya ‘diğer hususlar’ başlığı altındaki ek madde ile ‘idare tarafından kullanılmak üzere sıfır kilometre araç alınması’ isteniyor. 

Bu yöntem Sayıştay denetimine takıldı. TOKİ’ye 165, TCDD’ye de 363 araç alındığını tespit eden Sayıştay, denetim olmadığı için bu araçların devlet hizmetinde mi yoksa özel amaçla mı kullanıldığının bilinemediğini raporladı. Suistimale açık bu yöntemle alınan araçların faturasının da dolaylı olarak ilgili kuruma çıkarıldığı vurgulandı.

Yıllık 150 milyar liraya ulaşan kamu ihale pastasından işadamları kadar bürokratlar da nemalanıyor. 

Orta seviyede yönetici olarak görev yapan pek çok bürokrat, ihalelere konulan özel maddeler ile böyle bir hak tanınmamasına rağmen ‘makam aracı’na sahip oluyor. 

Resmi verilere göre Toplu Konut İdaresi’nin (TOKİ) düzenlediği yapım ihalelerini kazanan firmalar, İdare’ye 117’si ithal, 165 adet sıfır araç teslim etti. 

Bunların 63’ü lüks sınıfına giren 2000 cc motora sahip. Demiryolu yapım ihalelerini kazanan firmalar da Devlet Demiryolları’na (TCDD) 1.917’i arazi aracı, 172’si binek otomobil olmak üzere 363 araç aldı. 

Söz konusu iki kamu şirketinin hesaplarını inceleyen Sayıştay, ihaleyi kazanan firmalara araç aldırılmasına itiraz etti. 

‘Yapı İşleri Genel Şartnamesi’nde ihaleyi kazananların idarelere araç alacağına dair bir maddenin bulunmadığını belirten Sayıştay, firmalara araç aldırılmasının doğru olmadığını, devl