|
ETNİK ÇATIŞMA NASIL OLUR? 
Eğer bir toplumun birbirinden nefret eden iki ayrı kampa nasıl ayrılabileceğini araştırmak isterseniz Kuzey İrlanda’nın başkentine gelmelisiniz
Eğer bir toplumun birbirinden nefret eden iki ayrı kampa nasıl ayrılabileceğini araştırmak isterseniz, buraya, yani Kuzey İrlanda’nın başkentine gelmelisiniz. Katolikler ve Protestanlar arasında onyıllarca süren kanlı iç savaşın izleri, Belfast’ın sokaklarına kazınmış durumda. Bu tabloya bakınca, Türkiye’deki durum için hem ‘çok şükür’ demek, hem de biraz ders çıkarmak gerekiyor.
İrlanda, malum, Britanya’nın batısında yer alan küçük bir ada. Asırlarca İngiliz egemenliğinde yaşamış olan bu beş milyonluk küçük ülkede, 19. yüzyılda bağımsızlık rüzgarı esmeye başlamış. Uzun bir çatışma döneminden sonra İngiltere adanın büyük kısmının bağımsızlığını 1922 yılında kabul etmiş. Ama kuzeydeki bölge İngiltere’ye bağlı kalmış. Bunun en büyük sebebi de, neredeyse tümü Katolik olan İrlandalıların aksine, kuzeyde kendilerini İngiltere’ye daha yakın hisseden Protestan bir nüfusun da kalmış olması. İngiltere bu ‘evlatlarını’ bırakmak istememiş.
İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) ise, İngiltere’yi adanın bu kısmından da kovmak, ‘bağımsız birleşik cumhuriyet’ kurmak için ‘terör’ yöntemlerini de içeren bir silahlı mücadele başlatmış. IRA’nın, siyasi kolu Sinn Fein’in sisteme dahil olması karşılığında 2005 yılında silah bırakmasına kadar süren bu çatışmada, üç bin kişinin yaşamını yitirdiği hesaplanıyor. Türkiye’deki rakamla (30 küsur bin) kıyaslanınca bu rakam küçük gözükebilir; ama topu topu 1 milyon nüfuslu Kuzey İrlanda için yeterince acı barındırıyor.
Bu acıyı ve onun üzerinde gelişen nefreti, dediğim gibi, Belfast sokaklarında gezerken gözünüzle görüyorsunuz. Bazı yerlerde koyu Katolik ve Protestanların mahalleleri dip dibe. Ama yüksek duvarlar ve dikenli tellerle birbirlerinden ayrılmış durumdalar. İki taraf da birbirinin ‘kurtarılmış bölge’sine asla girmiyor. Duvarların üzerinden hala zaman zaman diğer tarafa taş atılıyormuş; onun içi bazı evlerin üstüne koruyucu tel gerilmiş.
Evlerin duvarlarına çizilen dev tablolar ise işin en çarpıcı kısmı. Protestan mahallesinde, ‘Katolik çapulcuların öldürdüğü şehitler’in portreleri, dev Britanya bayrakları ve ‘intikam’ mesajları var. Bir yerde, İngiliz lider Oliver Cromwell’in ta 17. yüzyılda ettiği bir laf yazılı: ‘Katolisizm sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir siyasi güçtür; İrlanda’nın huzura kavuşması için de Katolik Kilisesi’nin ezilmesi şarttır.’
Katolik kısmında ise durum tam tersi. Her adım başında, ‘burada bu tarihte falanca kardeşimiz Protestan katillerin kurşununa kurban gitti’ diye yazılara rastlıyorsunuz. Duvarlar bu kez İngiliz emperyalizmine lanet okuyan tablolarla dolu.
Katoliklik ve Protestanlık, burada dini içeriklerinin ötesine geçip birer etnik kimlik haline gelmiş durumda. Durumu yansıtan ünlü bir fıkra var: IRA militanları bir gece yoldan geçen bir adamı çevirip sormuşlar, ‘Katolik misin, Protestan mı’ diye. Adam, ‘ikisi de değil kardeşim, ben ateistim!’ demiş. Ötekiler üstelemiş: ‘İyi ama Katolik ateist misin, Protestan ateist mi?’
Türkiye’deki etnik sorunun hiç bir zaman böylesine bir Türk-Kürt kamplaşması şeklini almamış olması, kuşkusuz değerini bilmemiz gereken bir durum. Bunda bin yıllık tarihi birliktelik ve ortak din olan İslamiyet’in büyük rolü var. Eğer Türk-Kürt farklılığı, bir de dini veya mezhepsel bir ayrımla çakışsaydı, halimiz fena olurdu.
Ama halimizi fena yapabilecek şeyler hala var. PKK’nın bitmek bilmeyen terörü, kuşkusuz bunların başında geliyor. En son Aktütün’de 15 askerimizi katleden bu fanatik terörü alabildiğine lanetlemek, ama öte yandan da bunun üzerinden bir ‘etnik çatışma’ gelişmesi riskine karşı çok dikkatli olmak lazım. Ülkenin öteki ucunda, Altınova’da yaşanan tatsız olaylar, bu konuda bizler için bir ‘işaret fişeği’ olmalı.
Evet, Türkiye İrlanda değil. Ama eğer ordakine benzer bir girdaba girerse, bunun sonuçları çok daha kötü olur. Bundan korunmak için de her şeyden çok sağduyuya ihtiyacımız var.
06.Ekim.2008 08:54:22 |
|
|
|
|
|
 |
|
|
| |
| SİZDEN GELEN YORUMLAR | [4 adet yorum gelmiştir]
|
|
|
erkan öztürk 07.Ekim.2008 03:44:56 |
|
|
 |
|
|
arkadaşlar yapmayın Allah aşkına
amerika israil ve bilimum yabancı ve içerdeki(hatta ta içimizde olayın merkezinde) destekçileri ile ergenekon bu işi organize eder,sizde tam adamların planladığı gibi birbirinize düşersiniz,o provakasyonların iç yüzünü bir öğrenin de sonra konuşun.benim memleketimin insanının artık bu kadar basiretsiz olma hakkı da lüksü de yok,internetten samanyolu haberi okuyan iki kişi bile bunu yapıyorsa ben kime ne anlatayım |
|
|
|
nihat 07.Ekim.2008 03:15:55 |
|
|
|
|
|
tk cevap
arkadasin yazisini bende okudum ve bir türk olarak senin dediklerine katilmiyorum..davud arkadas hislerini ve düsüncelerini kendine göre gereçeklerini yazmis..eyer art niyeti olsaydi kaanatimce yazardi ama davud arkadas kendini ve hepimizi soguluyor",neler oluyor bize..."
ve gerçekten neler oluyor bize çünkü bir birimizin iyi niyetlerini sorguluyor ve supheyle yaklasiyoruz...pkk nin ve engerekonun istediyide bu.. lütfen beyler bu oyune gelmeyin ve herkesin görüslerine katilmasanizda saygi duyun.. tessekürler |
|
|
|
TK 06.Ekim.2008 19:16:14 |
|
|
|
|
|
Davut'a cevap
Yorumunuzu defalarca okudum. Kokuyor, tum mesajinizda bir seyler kokuyor. Tam soylemek istediginizi soyleyememis, lafi dolandirmissiniz ama ana fikir ortada.
Diyorsunuzki; ustumuze geliyorsunuz, gelmeyin yoksa daha kotu olacak.
Sizin gibiler az degil. Tarafsiz Kürtler diyorsunuz kendi kendinize ve bunu soylemekle bile her an taraf alabiliriz diye gozdagi vermektende geri kalmiyorsunuz. Acik acik diyorsunuzki Turkleri linc girisimini biz yaparsak ne olacak. Yani bir Turk'u linc edeceksiniz oylemi Sayin Tarafsiz Kürt, olayi yavas yavas bu noktayami cekeceksiniz?
Size sizin yazdiginiz gibi ucuz yollu gozdagi vermek istemiyorum ama boyle basit tehditlerle bir yere varamayacaksiniz, bunu iyi bilin.
|
|
|
|
DAVUT 06.Ekim.2008 13:15:13 |
|
|
|
|
|
BU LİNÇ GİRİŞİMLERİ BİR KÜRT OLARAK BENİ DERİNDEN YARALIYOR. NE OLUYOR BİZE. BU KİN NEFRET KİME. NE YAPILMAK İSTENİYOR. BİREYSEL OLAYLAR NEDEN LİNÇ GİRİŞİMLERİNE DÖNÜYOR. BU CEHALETİN HESABI MUTLAKA VERİLMELİ. BİR DEĞİL İKİ DEĞİL ÜÇ DEĞİL.... AKYAZI,BURSA,ALTINOVA VE DAHA NİCELERİ OLCAK. PKK NIN YAPAMADIĞINI BU İNSANLAR YAPACAK. VE BU LİNÇ GİRİŞİMLERİ BİZ KÜRTLERİ MİLLİYETÇİLİĞE İTİYOR. DAĞA KANDIRILIP GÖTÜRÜLENLER.KARDEŞİYLE KARŞI TARAFTA SAVAŞANLAR.HEP EZİLEN KÜRTLER. AMA YİNE SES ÇIKARMAYAN ONLAR. BİZ DE ASKER GÖNDERİYORUZ ALBAYRAKLA.VE BİZE DE TABUTLA ŞEHİT GELİYOR. BİZİM DE YÜREĞPİMİZ YANIYOR. BİZ DE Mİ ÇEVREMİZDEKİ TÜRKLERE LİNÇ GİRİŞİMİNDE BULUNALIM. NE YAPIYOR BU İNSANLAR. BİZ BURSDAYI DA UNUTMUYORUZ ALTINOVAYI DA... |
|
|
|
| |
| YAZARIN DİĞER YAZILARI |
|
| |
|
|
