|
Irak'ın Kuzey'inden izlenimler 
Türkiye’de son günlerde konuştuğu kadar belkide hiç bu kadar Irak’ın Kuzeyini konuşmamıştı.
Türkiye’de son günlerde konuştuğu kadar belkide hiç bu kadar Irak’ın Kuzeyini konuşmamıştı. Bu son derece normal çünkü Aralık’ta Kerkük’te yapılacak referandum belki de geleceğin Ortadoğusunu şekillendirecek. Yeni Dünya Kerkük ile kurgulanmaya başlayacaksa, Samanyolu Haber Merkezi olarak konuya ilgisiz kalmamız mümkün değildi.
Kameraman arkadaşım Yaşar Arslan ile birlikte biz de soluğu Irak’ın Kuzeyinde aldık. 1 hafta boyunca Erbil ile Kerkük arasında adeta mekik dokuduk. Hani derler ya “yediğin içtiğin afiyet olsun gördüklerini anlat!” ben de size gördüklerimi anlatacağım.
Irak’ın Kuzeyinde ilk göze çarpan nokta lüks tüketim. Yollarda 4 x 4 jepleri görüyorsunuz. Örneğin bir galeride 3 Hummer Jep aynı anda satılıyor. Ve ilginçtir alıcı buluyor. Örneğin Erbil’de şehrin göbeğine 5 bin dükkanın bulunduğu alışveriş merkezi yapılıyor. Daha bitmeden 1600 tanesi satılmış durumda. Üstelik hava parası 60 bin dolar.Her bir yanda lüks villalar yapılıyor. Tanesi 90 bin dolardan alıcı buluyor. Cep telefonu 3 yıldır yaygın. Cep telefonu satıcıları 3 sene önce günde 1-2 tane cep telefonu satarlar iken bugün 20-25 tane sattıklarını söylüyorlar.Bunların büyük bölümü lüks telefonlar.
Örnekleri arttırmak mümkün…Şimdi bu örneklerden bize asıl sormamız gereken soruyu sordurttu. Peki bu lüks tüketim için kullanılan paraların kaynağı ne? Irak’ın Kuzeyinde nereye bakarsanız bakın istihdam oluşturacak yani para üretimine sebeb olacak bir fabrika göremiyorsunuz. Ortada bir sıcak para var. Peki bu sıcak para daha ne kadar devam edecek? Şimdi bu soru aklımızın bir köşesinde kalsın biz devam edelim.
Irak’ın Kuzeyinde Erbil’in gittikçe ''merkezileştiği'' görülüyor. “Merkezileştiği” diye tanımlıyorum çünkü; Bölge Yönetimi olarak adlandırılan siyasi yapının bakanlıkları hep bu şehirde. Ve bölge hükümetini simgeleyen bayraklar bu bakanlıkların önünde asılı.
Önceden Celal Talabani’nin başında bulunduğu IKYB(Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği) ve Mesut Barzani yönettiği IKDP(Irak Kürdistan Demokrat Partisi) Irak’ın Kuzeyinde ayrı ayrı hareket ediyorlardı.
Şimdi birlikte hareket ediyorlar. Zaten heryerde Barzani ve Talabani’yi yan yana gösteren fotoğraflar asılı.
Siyasi birliktelik askeri alanda da var. Peşmergeler o eski hatırladığımız gibi yöresel kıyafetler içinde değiller. Üniforma giyiyorlar. Düzenli eğitim alıyorlar. Medya’nın önünde resmi geçit yapıyorlar. Irak’ın Kuzeyine gidince yaşanan hareketliliği görmemek için kör olmak gerekiyor. Ve bu hareketin motoru da sıcak para. Şimdi az önce aklımızın bir köşesine aldığımız soruyu tekrar soralım ve yolumuza öylece devam edelim. Sıcak para var ama bu daha ne kadar devam edecek? İşte tam bu noktada gözlerimizi Kerkük’e çevirmemiz gerekiyor.
Peki Kerkük’de nasıl bir tablo var. Şehrin önde gelen zenginleri Türkmen. Nüfus ağırlığı Türkmenlerde. Ancak nüfus yapısının hızla değiştiği görülüyor. Şehrin kilometrelerce dışından itibaren yeni yeni evlerin yapıldığı görüyorsunuz. Bir göç dalgasının olduğu görülüyor. Görüşlerini aldığımız Kerkük Valisi Abdülrahman Mustafa Fatah bu yeni göçün Saddam Döneminde şehirden çıkarılan Kerkükler olduğunu söylüyor. Irak Türkmen Cephesi ise bunun şehrin nüfus yapısını değiştirmek için bilinçli olarak yaptırıldığını anlatıyor.
Açıklamaların nüfus yapısına yönelmiş olması önemli. Çünkü Aralık 2007'de Kerkük halkı referanduma gidecek .Bu referandum sonucunda şehrin Irak’ın Kuzeyindeki bölge yönetimine mi bağlanacağı yoksa Irak Merkezi Yönetimine mi bağlanacağı belli olacak. Peki bu sonuç neyi etkiler? Bu sonuç Kerkük Petrolünü etkileyecek.
Kerkük petrolcülerin deyimiyle “büyük petrol sahasıdır”. Bugünkü değerle yaklaşık 1.5 trilyon dolarlık petrolün üzerinde oturuyor Kerkük. Ve dünyada çıkan petrolün önemli bir bölümü buradan çıkıyor. Petrolün varil fiyatı 56 dolar. Kerkük Petrolünün maliyeti 2 dolar. Üstelik çıkan petrol için fazla uğraşmaya da gerek yok. “Çok hafif ” olarak adlandırılan bir özelliğe sahip.
Yani referandum sonucu elde edilecek petrol gelirinin nereye gideceğini de belirleyecek.
Yani özetle….
Kilit ekonomidir, Kerkük anahtar…
01.Şubat.2007 12:34:42 |
|
|
|
|
 |
|
|
| |
| YAZARIN DİĞER YAZILARI |
|
| |
|
|
