Anayasa Mahkemesi’nin, Cumhurbaşkanı Sezer ve CHP'nin Cumhurbaşkanını halkın seçmesine ilişkin itirazını reddetmesinden sonra süreç nasıl işleyecek?
Anayasa Mahkemesi’nin, Cumhurbaşkanı Sezer ve CHP'nin Cumhurbaşkanını halkın seçmesine ilişkin itirazını reddetmesinden sonra süreç nasıl işleyecek? Aslında hukukta her sorunun cevabı var. Ancak bugüne kadar yaşanan süreç akıllarda acabaları çoğaltıyor.
İlk olarak bu kararın Türkiye’nin bir nebze olsun önünü açtığını söylemek lazım. Çünkü artık Cumhurbaşkanlığı kriz olmaktan çıktı. Yeni TBMM’de tablo ne olursa olsun Cumhurbaşkanı seçiminde ‘söz milletin’ olacak. . Referandumda vatandaşa “ Ey halk Cumhurbaşkanını sen mi seçersin? Yoksa senin adına biz mi seçelim?" diye sorulacak. Bu da ipleri vatandaşın eline vermek demek.
Peki, yeni seçilen TBMM Cumhurbaşkanını seçebilir mi?
Anayasa Mahkemesi’nin kararı yeni meclisin Cumhurbaşkanı seçmesinin önünde bir engel değil. Eğer isterse tabiî ki Cumhurbaşkanı seçimi yapılır. Ancak 367 sayısını sağlamak zor olduğundan bu seçenek zor gözüküyor. Bir de partilerin, halka gitme seçeneğine bu kadar yakınken böyle bir seçeneği düşüneceklerine siyaseten ihtimal vermiyorum.
Referandum ne zaman yapılacak?
Mevcut duruma göre referandum süreci işliyor. 120 günlük süre 21 Ekim’e denk geliyor. Ancak yeni meclis bu süreyi kısaltabilir. Referandumda eğer vatandaş “Cumhurbaşkanını ben seçeceğim” derse ikinci bir seçim süreci başlayacak. Yani 22 Temmuz sonrası iki sandık daha önümüze gelecek.
Kriz senaristlerinin yeni projesi
Anayasa Mahkemesi’nin kararının ardından yeni bir kriz senaryosu da ortaya atıldı. Senaryoya göre “Anayasa değişikliği gerçekleşmediği için yeni TBMM Cumhurbaşkanlığı seçimi sürecini başlatacak. Daha sonra referanduma kadar seçim süreci tamamlanamayacak ve yeni seçilen meclis de Anayasanın 102. maddesi gereği tekrar seçime gidecek.”
Bu senaryoda referandumdan önce bir genel seçim daha gözüküyor. Ancak bu senaryonun Anayasal geçerliliği yok. Çünkü Anayasa’nın 102. maddesinde yeni seçilecek mecliste seçim sürecinin ne zaman başlayacağı belirtilmiyor. Aynı zamanda yeni meclis referandumun sürecini de kısaltabilir.
Yani 2007 sonuna kadar üç sandık göreceğiz. Birincisinde TBMM üyelerini seçeceğiz, ikincisinde Cumhurbaşkanı seçebilme yetkisi alacağız, üçüncüsünde de Cumhurbaşkanını seçeceğiz.
