|
ENERJİN YOKSA ADIN DA YOK 
Dünya’nın en çok konuşulan konusu neden Irak?
Dünya’nın en çok konuşulan konusu neden Irak?
Rusya’nın, Amerika’ya karşı yeni stratejik duruşunun güç kaynağı, dünyanın en büyük doğalgaz ve petrol satıcısı olması mı, yoksa ordusu mu? Neden dünyanın dört bir yanındaki TV ekranlarında Venezüella Devlet Başkanı Chavez konuşuluyor? Gelişmiş dünya ülkeleri neden Sudan’la bu kadar ilgililer?
Ajda Pekkan yıllar önce söylüyordu:
“Aman petrol, canım petrol
Artık sana sana muhtacım petrol
Elinde petrol, sonunda petrol
Artık dizginlerim senin elinde petrol”
Enerji o kadar önemli ki? Enerji alanında yoksanız dünyada da adınız yok. Türkiye ise kritik bir eşikte.
Önümüzdeki 15 yıl içinde ithal petrol ve doğalgaz’a Türkiye’nin ödeyeceği paranın 450 milyar dolar olabileceği öngörülüyor. Bu rakam bugünkü fiyatlara çekildiğinde 600 milyar doları buluyor.Bu para hepimizin cebinden çıkacak. Bu rakamlar öncelikle “Türkiye’de petrol ve doğalgaz yoktur diye lobi yapanlara” ithaf olunur ancak asıl konumuz o değil.
Türkiye bu konuda ya tam “pazar” olacak ya da “kendi kendine yeten hatta uluslararası bir aktör” haline gelecek.
İşte tam da bu noktada iki önemli girişim var.
Adım 1
Ve ikisi de önemli. Üzerinde çok konuşulacak konular olabilir.
Birincisi devletin petrol arama şirketi TPAO’nun güçlendirilmesiyle ilgili. Türkiye’de 20’den fazla petrol arama ve çıkarma şirketi olmasına rağmen büyük üretimi devlet şirketi yani TPAO yapıyor. Birkaç şirketin de üretimleri var. Geri kalanların ruhsat aldıkları ama petrol üretmedikleri görülüyor. Her biri TPAO kadar üretim(yılda 2 milyon ton) yapsalar yaklaşık yıllık 40 milyon ton petrol eder ki Türkiye’nin yıllık ihtiyacından fazladır. Neyse anlayan anlamıştır. TPAO’nun da imkanları kısıtlı olduğu için istenen ölçüde yatırım yapmakta zorlanıyor. İşte bunu aşmak için TPAO’ya akaryakıt sektöründe faaliyet gösterme imkanı tanındı. Yani TPAO kurduğu akaryakıt istasyonlardan elde edeceği geliri petrol aramasında kullanacak. Bir ay önce iki tane deneme istasyonu açtılar. Biri Yozgat’ta diğeri Kayseri’de. Seneye 40 tane açılması planlanıyor. Zaten bütün dünyada büyük petrol şirketleri hep böyle bir yapılanma içinde, örneğin BP, Exxon-Mobil, Shell, Cheveron-Texaco petrol ve doğalgazı hem üretirler hem de son kullanıcıya ulaştırırlar. Dünya çapında şirket olmanın anahtarı da bu. Oysa TPAO sadece üretim yapıyor. Bugün Karadeniz’de, ülkesinden binlerce kilometre ötede doğalgaz ve petrol arayan Brezilya’nın devlet şirketi Petrobras’a demiş ki zamanında kimi uzmanlar “Brezilya’da petrol ve doğalgaz yok ithal etmek gerekir”. Şimdi o Petrobras ülkenin kendine yetecek ihtiyacını karşılıyor üstelik ihraç ediyor. Demek istediğim aramacılık çok önemli.
Adım 2
İkinci girişim ise dış politika bağlantılı. Türkiye ile İran bir protokol imzaladılar. Protokol’ün “anlaşma”ya dönme ihtimali var. Protokol dünyanın bilinen en büyük doğalgaz sahası ile ilgili. İran “Güney Pars” doğalgaz sahasını 25 parçaya böldü. 3’ünü de işletmek üzere Türkiye’ye vermek istiyor. Doğalgazı çıkaracak şirket de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı. Zaten saha belli, çıkacak rakamı dikkatle kaydedin yıllık 20 milyar metreküp.
20 milyar metre küp! Karşılaştırma yapınca rakam daha net anlaşılacak, Türkiye’nin yıllık doğalgaz tüketimi 40 milyar metreküp. Ederi de 10 milyar doları buluyor.
Peki İran Türkiye’ye neden böyle bir tahsis yapıyor? Kaynaklar, bunun ilk sebebinin İran’ın uygulanan dış baskılar sebebi ile kendi “üretim teknolojisi”ni yenileyemediğini bu yüzden yabancı yatırımcıya açma kararı olduğunu söylüyorlar. İkincisi sebebi ise sahanın Katar ile ortak olması. Yani kim ilk yatırımları hızlı yaparsa doğalgazı daha fazla çıkaracak. Üçüncüsü ise İran çıkacak doğalgazı Avrupa Birliği’ne ulaştırmak istiyor. Sebeplerin sayısı daha artabilir.Neyse konuyu uzatmayalım. Evet Türkiye bir yandan BTC’nin tamamlanmasında üstüne düşen sorumlulukları yerine getirdi ve büyük bir adım attı. Şimdi daha büyük adımlar atmaya başladı.
Bakalım, bu güç dengeleriyle direk bağlantılı mücadele nasıl bitecek?
10.Eylül.2007 17:06:43 |
|
|
|
|
 |
|
|
| |
| YAZARIN DİĞER YAZILARI |
|
| |
|
|
