|
SINIR ÖTESİ VE BENZİN FİYATLARI 
SINIR ÖTESİ VE BENZİN FİYATLARI
SINIR ÖTESİ VE BENZİN FİYATLARI
Ekonomideki pek çok gelişme spekülasyonlardan besleniyor. Üretimi, siyasi gelişmeleri hatta savaşları bile geride bırakan çalkantılar; laf üretmekle, hayalleri gerçek gibi göstermekle oluyor. Bazen vurgunun da büyüğü burada yaşanıyor.
Dünya piyasalarını yakından takip edenler bir – iki haftalık sakinliği, Türkiye’nin ‘muhtemel sınır ötesi harekatı’ haberlerinin bozduğunu görürler. Bu haber çok işe yaramış olacak ki; köpürtülerek devam ettiriliyor. Zaten yüksek olan petrol fiyatlarının rekorlar kırmasına önemli bir bahane olarak ileri sürülüyor.
Sizlerle paylaşacağım bilgiler, petrol fiyatlarının bu derece yükselmesinin ardındaki irili ufaklı pek çok spekülasyonu daha net görmemizi sağlayacak.
Yüksek fiyatlarla kasalarını dolduranların, haberleri ve olayları nasıl fırsat olarak kullandıklarına şahit olacağız.
1973 yılından itibaren petrol fiyatlarını takip ettiğimizde 2001 öncesinde en dramatik yükseliş 1979 ve 1980’deki İran-Irak savaşı sırasında olmuştu. Ham petrol fiyatları 1 yılda 14 dolardan 35 dolara kadar çıktı. O dönemde artan fiyatlar bizdeki enflasyonu da uçurdu.
Nerdeyse harcadığı bütün petrolü ithal eden Türkiye dışarıdaki gelişmelerden etkilenmeye mahkum. 1979'da yüzde 69.5'a ulaşan enflasyon oranları, 1980 Darbesi'nin konuşulduğu günlerde 115’le 3 haneli sayı oldu.
1870’lerden bu yana 2. dünya savaşında bile bu kadar yükselmeyen petrol fiyatları şu sıralarda her haberden etkileniyor, 100 dolara doğru ilerliyor.
Doların her geçen gün değer kaybetmesi petrol üreten ülkeleri endişelendiriyor. Karlarının erimesi işlerine gelmiyor. Petrol ticaretinin dolarla yapılıyor olması zaten durumu özetliyor.
Petrol üreten ülkeler fiyatların artmasından memnunlar hatta artması için ne gerekirse yapmaya hazırlar. Bu birincisi.
OPEC’in son Viyana toplantısında petrol üretiminin 500 bin varil daha arttırılması kararı çıktı. Ama fiyatlar düşmedi. Demek ki sorun arz-talep dengesi de değil. Arz artıyor, fiyatlar neden düşmüyor? Bu da ikincisi.
Amerika’da 2005’deki Catrina kasırgasının yaraları sarılıyor açıklamalarıyla rafineriler sık sık bakıma alınıyor, onarım yapılıyor deniliyor. Bu da haftalık stokları düşük gösteriyor ve rakamları yukarda tutuyor. Bir diğer sebep de bu.
Bu arada küresel ekonomi de elbette son dönemde hızlı bir büyüme trendine girdi. Çin’in başı çektiği Asya ülkelerindeki olumlu hava talebi yüksek tutuyor. Bu rüzgar da petrol üreticilerinin fiyatı arttırmaları için geçerli bir sebep olsa gerek.
Global büyüme, Irak’taki savaş, Çin’deki olumlu hava petrol fiyatlarını varil başına 30 dolardan 84 dolara çıkardı. 100 olur mu? Olmaması için bir sebep görünmüyor. Ne de olsa petrol bölgesinde her gün başka bir gelişme oluyor.
Amerika’da yayınlanan The Wall Street Journal Gazetesi’nin haberinde Türkiye’nin muhtemel operasyonu ve Türk-Amerikan ilişkilerine dair çıkan haberde pek çok gelişmeye yer verildi.
Ayda 300 bin varil petrol akıtılan Bakü – Tiflis- Ceyhan petrol boru hattının zarar görme ihtimali olduğu üzerine bazı ekonomistlerin yorumları yayınlandı.
Görülen o ki; petrol biraz gerilemeye yüz tutunca bir bahane ile yeniden çıkacak. Ağustos’ta 71 dolar olan petrol bugün 84 dolar oldu. Oysa bir sıkıntı yaşansa bile ayda 300 bin varilin aktığı Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı bu derece sarsıntı yapabilecek bir hacme sahip değil. Dünyada günde 84 milyon varil petrol üretiliyor. Maksat haber olsun.
Türkiye yılda 23 buçuk milyon ton petrol ithal ediyor. Petrolün varil fiyatı 100 doları bulursa bize yıllık faturası 12 milyar doların üzerinde olacak. Ekonomiden sorumlu Bakan Nazım Ekren’in açıkladığı gibi ödememiz 2 katına çıkabilecek. Şimdilik doların değeri düşük, TL değerli olduğu için etkisi derin olmuyor. Ama Türkiye gibi petrolde dışarı bağlı ülkenin, bu yüksek fiyatların karşısında uzun süre zam yapmadan kalması çok zor. Şimdilik hükümet vergilerden fedakarlıkta bulunma yönünü seçiyor. Bu duruma ne kadar devam edebileceğini zaman ve yeni spekülatif dünya fiyatları gösterecek.
Petrol fiyatlarının artması dünyanın dev petrol üreticileri Kanada’nın, Suudi Arabistan’ın, Venezüella’nın hatta Nijerya’nın ve tabii ki Amerikan ve İngiliz dev petrol firmalarının işine geliyor.
Kargaşadan ve spekülatif haberlerden kimin nemalandığı, kar-zarar hesabından kolayca anlaşılabilir.
Bizimse şimdilik yapabildiğimiz, sadece olup biteni seyretmek ve zamlı fiyatlara kendimizi hazırlamak.
15.Ekim.2007 09:26:38 |
|
|
|
|
 |
|
|
| |
| YAZARIN DİĞER YAZILARI |
|
| |
|
|
