|
OH BE ! NİHAYET BİTECEK 
Gerçekten ‘ oh be ’dedirtecek bir gelişme, birazdan sizlerle paylaşacaklarım…
Hani dilden dile dolaşan “ 20 yıldır bitirilemeyen baraj, 30 yıldır çivi çakıldı duruyor ” türünden cümleler var ya.
Ha işte onları bundan böyle artık duyamayacaksınız.
Gelin ayrıntılara bakalım.
Hükümet dün akşam saat 8’de Meclis Plan ve Bütçe’de bir Tasarı geçirdi.
Metni elime aldığımda, Türkiye için ne kadar önemli bir gelişme olduğunu hemen anladım. 3 bilemediniz 5 basın mensubu arkadaşımla sonuna kadar Komisyonu takip ettim. 6 saatlik bir maratonun ardından Komisyon, 1994 yılında hayatımıza giren “ Yap-İşlet-Devret ” kanununun kapsamını genişletti.
Tasarıyla; hayata geçmeyi bekleyen otoban, köprü, baraj, sulama projeleri, hızlı tren, sınır kapıları, hava ve deniz yolu yatırımları öncelikli yatırımlar kapsamına alındı. Yani mevcut Kanunda Yap-İşlet-devret modeliyle yapılamayan bu projeler de artık Özel sektör eliyle yapılabilecek. Yani yatırımların önündeki Bütçe sınırlaması engeli ortadan kalkıyor.
Bu, Türkiye’nin yatırımlarda bambaşka bir döneme girdiğinin göstergesidir. Bu, kaynak sıkıntısı nedeniyle bitirilemeyen pek çok Proje için ‘mali sıkıntı döneminin’ artık tarih olduğunun kanıtıdır.
Tasarının tam kafanızda oturması için biraz daha ayrıntıya girelim dilerseniz…
Hükümet yapımı milyarlarca doları bulan ve Devlet eliyle ancak 20 yılda bitirilebilecek yatırımları Özel sektör eliyle 2 -3 yılda tamamlamayı hedefliyor. Yani Devlet cebinden 1 lira bile peşin para çıkarmadan pek çok Projeyi hem de çok daha hızlı bir şekilde İşadamlarına yaptıracak. İhaleler yüksek teknolojiye sahip yerli yabancı tüm şirketlere açık olacak. Böylece vatandaş bu hizmetlere 20 yıl beklemeden ulaşmış olacak.
Peki Hükümetin nasıl yaparım diye kara kara düşündüğü ancak bu değişiklikle bir çırpıda bitecek yatırımlar hangileri ?
Örneğin bugüne dek bir türlü yeterli kaynak bulunamayan hızlı tren projeleri.
Örneğin Marmaray, Galataport ve Haydarpaşa limanı…
Örneğin ülkemizin dışa açılan yüzü olan sınır kapıları…
En önemlisi ise 20 yıldır bitirilemeyen Türkiye’nin en büyük Yatırımı olan Güneydoğu Anadolu Projesi, bu sistem sayesinde tamamlanacak. Üstelik öyle uzak tarihlerde değil. Hedeflendiği gibi 2010 yılında.
Ben GAP’ı yerinde gördüm. Henüz % 60’lar seviyesinde biten Projenin, Başbakan Erdoğan’ın söylediği gibi 2010 yılında tamamlanacağına hiç ihtimal vermiyordum. Ama bu Tasarı fikrimi değiştirdi. Hükümetin dün gece Meclis Komisyonundan geçirdiği bu Tasarı üzerinde uzun süredir çalıştığı ortaya çıkıyor.
İşin en güzel yanı ise bu yatırımlar hiçbir şekilde Devletin yatırım için ayırdığı miktarı engellemeyecek. Yani 2008 yılı için ayrılan 11.7 milyar YTL’lik Kamu yatırmaları da olacak. Bu yatırımlar da.
Peki 1 yılda bu yeni “Yap-İşlet-Devret” modeliyle ne kadarlık Proje hayata geçirilecek ? Projeler Kamunun 1 yılda yatırıma ayırdığı rakamın yarısı kadar olacak. Yani 6 milyar YTL. Ama Bakanlar Kurulu’nun bu rakamı toplam Kamu yatırımı tutarına yani 12 milyar YTL’ye çıkarma yetkisi bulunuyor.
Düşünsenize ancak 10 bilemediniz 15 yılda sırası gelecek yatırımlar bir çırpıda Özel sektöre yaptırılacak.
Tabi bu kadar avantajlı bir sistemi hayata geçirmek için Devletin öncelikle Özel sektörü ikna etmesi gerekiyor. Hükümet, özel sektörü bu projelere çekebilmek için bir takım teşvikler düşünüyor. Nedir onlar ? Öncelikle yatırımı yapacak firmaya Projeyi işletme hakkı tanınacak. Sözleşme kaç yıllık yapılmışsa Şirket o kadar işletecek bitirdiği Projeyi. Devlet bunun yanında ihaleyi alan firmaya ‘katılım payı’ adıyla her yıl ödeme yapacak. Yani Devlet bir nevi garanti ödeme taahhüt ediyor şirkete. Devletin ödeyeceği bu katkı payı, İşletmenin projeyi bitirdikten sonra hemen para kazanacağı yatırımlarda ( Hızlı tren, otoyol, köprü vs) az olacak. Ama proje tamamlandıktan sonra fazla gelir elde edemeyeceği projelerde ise ( sulama kanalı gibi ) fazla olacak. Bu ödeme firmanın O Projeyi devlete devrettiğinde sona erecek.
Dün aynı Tasarı ile Devlet Su İşleriyle ilgili bir düzenleme de yapıldı. Bundan böyle Devlet Su İşleri’nin yapması gereken baraj, sulama kanalı ve hidroelektrik santralleri artık özel sektör de yapabilecek. Artık sağır sultan bile duydu. Elektrik krizi kapıya dayandı. Duymayan, bilmeyen yok. Acilen yeni kaynaklara ihtiyaç duyuluyor. İşte Özel sektörün hızlı bir şekilde bitireceği Hidroelektrik santralleriyle elektrik üretilecek. Hükümet bu adımla elektrikte kapıya dayanan krizi aşmayı planlıyor.
Özetle çok ama çok önemli bir yatırım hamlesi dün gece sessiz bir şekilde hayata geçmiş oldu.
09.Ocak.2008 10:57:36 |
|
|
|
|
 |
|
|
| |
| YAZARIN DİĞER YAZILARI |
|
| |
|
|
