|
SEBZELER VE MEYVELER 
Sebzeler ve meyveler bizim için vazgeçilmez besinlerdir.
Bol miktarda vitamin ve mineral içerirler. Çeşitli sebze ve meyveler tüketildiğinde günlük vitamin ihtiyacının % 80 kadarı karşılanmış olur. Bunu tamamlayabilmek için günde 5-6 porsiyon sebze ve meyve tüketmek gerekir. Sebze yemekleri , salatalar , meyveler bu guruba dahildir.
Sebzeler ve meyveler çok zengin vitamin ve mineral kaynaklarıdır ancak içerdikleri vitamin değerlerini çok kolay kaybedebilirler. Bu nedenle besin hazırlama ve pişirme koşulları çok önemlidir.
Sebzeler pişirmeden hemen önce yıkanmalı ve hazırlanmalıdır. Doğranmış olarak bekleyen sebzeler vitamin kaybına uğrarlar. Sebze yemekleri hazırlanırken kavurma işlemi yapılmamalıdır. Kavurma işleminde ısı çok yüksek olduğundan C vitamini gibi ısıya hassas vitaminlerde kayıp olur. Bu kaybı önlemek için sebzeler kaynayan suya atılmalıdır. Dondurulmuş sebzeler için de aynı işlem geçerlidir. Önceden çözdürme yapılmamalıdır. Pişirme işleminin uzun sürmesi de yine kayıpları arttırır. Bu sebeple çok fazla pişirilmemeli , sebzeler diri kalmalıdır. Haşlama yapılan sebzelerde haşlama sularının dökülmesi de vitamin kaybına neden olur. Haşlama tercih edilmemelidir veya haşlama suları uygun çorbalarda kullanılmalıdır.
Salata yapımında kabuğu soyulmadan yenebilen sebzelerin kabukları soyulmamalıdır. Sebzelerin doğranma işlemi tüketimden hemen önce olmalıdır. Masaya en son getirilen yiyecek salata olmalıdır. Limon , yağ ve tuz işlemi de yine masaya geldiğinde yapılmalıdır. Daha erken yapılırsa sebzeler bozulur ve yumuşar. Salatada çeşitliliğin sağlanması vitamin zenginliği açısından önemlidir.
Meyveler için de bazı ortak kurallar vardır. Kabuklu yenebilen meyveler kabuklu yenmelidir. Hem vitamin hem de lif açısından bu önemlidir. Doğranması veya sıkılması gereken bir meyve tüketimi söz konusu ise o zaman doğrandıktan hemen sonra yenmelidir. Bekleme sırasında kayıplar olabilir.
Bazı vitaminler ısıya ve ışığa daha dayanıklıdır. Bunlar A , D, E , K Vitaminleri. Dayanma süreleri daha uzundur. B gurubu ve C vitaminleri ise ısıya ve ışığa hassastır. Hemen vitamin değerlerini kaybederler.
Sebze ve meyveler hem vitamin-mineral hem de lif ( posa ) kaynağıdır. Bu kaynakları tam olarak alabilmek için doğru bir hazırlama ve tüketim gerekir. Bütün sebze ve meyveleri sevmek ve tüketmek gerekmez. Sebze veya meyve gurubundan 3-4 çeşit sevmek bile yeterlidir. Hiçbirimiz her sebze ve meyveyi yemeyiz. Mutlaka seçim yaparız. Önemli olan birkaç çeşit de olsa bu besin gurubunu tüketmektir. Mümkün olduğunca çeşitlilik sağlanmaya çalışılmalıdır. Boylece farklı sebze ve meyvelerdeki vitaminler alınmış olur.
Sağlıklı ve mutlu günler dilerim...
Deniz Şafak Akçayoğlu
Beslenme ve Diyet Uzmanı
18.Mart.2008 07:40:51 |
|
|
|
|
 |
|
|
| |
| YAZARIN DİĞER YAZILARI |
|
| |
|
|
