İlaçtaki kriz

Biz hastaneleri düzelttik, ilaçları ucuzlattık diye sevinelim (buradaki çabayı küçümsemiyorum) Avrupa'daki hükümetlerin ve ABD hükümetinin kaygısı başka... Değişik nedenlerle insanların var olan antibiyotiklere karşı direnci düşüyor, bu nedenle de enfeksiyonlara bağlı hastalıklar ve ölümlerde artış var. Hesaplara göre var olan antibiyotiklere dirençli bakterilerin yarattığı verimlilik kayıpları ve hastalıkların maliyeti 1,5 milyar dolar. Ancak ilaç şirketleri kârlı olmadığı için yeni antibiyotik araştırması yapmaya pek istekli değiller. Önemli bir nokta da antibiyotiklerin kolesterol ilaçları gibi diğer ilaçların yanında daha kârsız oluşu. Çünkü bir antibiyotik en fazla iki hafta kullanılırken kolesterol ilaçları ömür boyu kullanılıyor. Örneğin ABD'de 1983 ve 1992 yılları arasında patenti alınan antibiyotik sayısı 30. 2003'ten sonra aynı konuda alınan patent sayısı ise 7. Ancak hükümetler bu konuda oldukça endişeliler ve çeşitli komisyonlar eliyle ilaç firmalarına baskı yapıyor ve antibiyotik araştırmalarına daha fazla bütçe ayrılmasını sağlamaya çalışıyorlar. Örneğin 8 Mayıs'ta Avrupa Tıbbi İlaçlar Derneği, Avrupa Komisyonu ile birlikte antibiyotik araştırmalarına 760 milyon dolar ayrılacağını ve araştırmaların ayrıntılarını açıkladı. Bizde mi? Bizde ilaç firmalarının zaten doğru dürüst Ar-Ge'ye para ayırdıkları yok. Bizde ilaç sanayindeki Ar-Ge "arakla gel" şeklinde özetlenebilir. Yurtdışında ilaç bulunuyor. Belirli bir süre sonra onun benzeri Türkiye'de çıkıyor ve daha ucuz şekilde hastalara ulaşıyor. Burada bir sorun yok. İmovasyon her yerde uygun bir strateji. Önemli olan ilaç geliştirildikten sonra taklidinin yasak olduğu dönemde Türk hastaların nasıl iyileşeceği... Neden? Çünkü ilaç firmaları "ederinin altında fiyatlama" nedeniyle yeni bulunan ilaçları Türkiye'ye getirmeme kararındalar. Yeni antibiyotik geliştirmek bu kadar pahalı ve alternatif maliyeti yüksek bir şey olunca da kuşkusuz öncelikle yeni antibiyotikler Türkiye'ye girmeyecektir. Bu ne demektir? Bazılarımız dünyada tedavisi olduğu halde bazı bakteriler nedeniyle hastalanacak hatta ölebilecektir. Yani? Hükümet ilaç fiyat politikasını bir kez daha gözden geçirse iyi olur. İlaçta ucuzluk kısa dönemde oy getirebilir ama uzun dönemde sağlıklı topluma ulaşmada büyük sıkıntılar yaratır. Çekirgelik Resim için ışık neyse edebiyat için de düşünceler odur. (P. Bourget)