Dârünnedve'de 'kriz toplantısı'!

Küresel kriz 2008 yılının son çeyreğinde patlak verdi. Alınan tedbirlerle 2009'un başlarında panik bitti, ortalarından itibaren de nispeten normalleşme başladı. Ancak iyimser hava 2001'in ortalarından beri bilhassa Avrupa iktisaden, siyaseten ve tabii ki toplumsal parçalanmalarla sarsılıyor. Bu durum dünya ekonomisine de bulaşmaya başladı. İlgililerin takip ettiği gibi, 2007 yılının başından beri krizin ABD'de patlak verip, Avrupa'yı çökerteceğini bu köşede çokça savunduk. Aynen öyle de oldu. 2011'in ortalarında Avrupa sarsılmaya başladığında bunun bir 'artçı sarsıntı' olmayıp, krizde fay hatlarının kırılmaya devam ettiğini ve derinleşeceğini savunduk. Alınan 'kemer sıkma' politikalarıyla 2012 yılının ilk yarısı gelmeden Avrupa'nın durgunluğa gireceğini ve esas gürültünün o zaman kopacağını savunduk. İşte o günleri yaşıyoruz. Avrupa artık tümüyle resesyonda. Kemer sıkmacı IMF kafası Avrupa'da hazin bir finale doğru gidiyor. Şimdi ikinci 'batıl görüş' masada: Bu görüş; 'enflasyonu boş verin, para basın, insanlara para dağıtın' şeklinde. Bunu zaten yapıyorlar. Daha nereye kadar yapacaklar? Aşırı borçlu, işini ve iyimserliğini kaybeden orta direk bütün bunlara tepki veremez. Ekonomide etki-tepki mekanizması bitmiş, yönetilemez bir yapı oluşmuş olacak. 1990'lardan beri Japonya'da olduğu gibi, Avrupa para piyasalarında bir 'likidite tuzağına' doğru gidiliyor. Öyle gözüküyor ki, her şeye rağmen parasal genişleme Avrupa'da daha da derinleşecek. Bunun sonucunda Euro bir miktar daha gerileyecek. Bu, Türkiye için kötü bir haber. Çünkü Türkiye'nin en büyük ticari ortağı olan Avrupa'da Türkler ihracatta zorlanacak, rakiplerine piyasa payı kaptıracak. Bir şey daha. İspanya dünyanın turizm devi. Krizin tam içinde. Euro TL'ye karşı değer kaybettikçe, zaten fiyatların oldukça gerilediği Avrupa'da bir de özel kampanyaların devreye girmesiyle, Türk turizmi için zor bir dönem gelebilir. İlgililer hemen işe koyulmalı. Hatırlanacağı üzere, 2009'dan 2011 yılının sonlarına kadar 'altın alın' diyorduk. Ancak yıl başından beri bu dönem 'şimdilik' bitti. Avrupa'da nakit sıkıntısı nedeniyle altından çıkılacak. Ancak bu yüzden para basılacağından da Euro bir miktar değer kaybedecek. Bu parasal genişleme nedeniyle yakında oynak-fonlar (hedge funds) ve yatırımcılar tekrar emtia ve altına kaçmaya mecbur kalacaklar. Kriterimiz şu: Likidite arttıkça, enflasyon baş gösterdikçe, rezerv paralara olan güven sarsılmaya devam ettikçe, dönüp dolaşıp son güvenli liman olan altına demir atılacak. Umarım bu son düşüş dalgasına yakalananlar bu gerçeği görür ve nakit ihtiyacı yoksa paniklemez. Dönelim bir kez daha konuya. 1970'lerde stagflasyona dünya tepki verdi. 1980'lerde sistem değişikliğine gidildi. Keynezyen anlamda kalkınmacı ve müdahaleci devlet gitti. Yerine neo-liberal bir anlayış hakim oldu. Devletin eli kolu bağlandı. Bu sefer de şirketleri bir frankeştayna döndürecek şekilde denetim ve düzenlemeler yok edildi. Devlet adeta sermayenin 'harem ağası' hükmüne düşürüldü. Hatırlayın, haklı olarak, bürokratlar beceriksiz ve verimsiz adamlar olarak görüldü. Ancak sermayedar da asla 'melek' değildi. Bütün acı göstergeleri ile yaşıyoruz. Açık olan şudur ki; bir rehbere, kılavuza ve ilkeye dayanmadığı sürece devlet, bürokrat, piyasa, sermaye, ne olursa olsun fark etmez, zaman içinde haddini aşar. Esas olan şeffaflık, denetim ve hesap verebilirliktir. Nitekim 1970'lerin yaşlı, hantal ve verimsiz devlet fillerinin yerine, karşımızda kocaman doyumsuz, sermaye tahribatı var. Al birini, vur ötekine! Ancak sermaye medyada, sivil ve askeri bürokraside, yargıda, üniversitede öyle örgütlü ki, şimdi dört koldan direniyor, hükümet düşürüp seçilmemiş ve sorumluluk sahibi olmayan teknokratları iktidar yapıp istediğini almaya çalışıyorlar. Halklara karşı kollektif bir cürüm işleniyor. Suç açık ve seçik, ancak ortada suçlu yok. Siz hiç Peygamberimizin 'hakkından gelmek' için 'Dârünnedve toplantıları' diye bir şey duymuş muydunuz? 'Büyük Kulüp' toplantılarından mülhem biraz da bunu inceleyin. Tarih devam ediyor!