Neden Kimse Yılını Sormuyor?

Kadir Gürcan

Kadir Gürcan

06 Oca 2020 11:38
  • Eğer yeni yıla ait yatırımlarınız arasında otomobil almak varsa, ilerleyen satırlar bu projeniz için makul ipuçları teklif ediyor; acele etmeyin. Malum, ticarette kârın büyüğü mal alınırken yapılır. Daha senenin ilk günlerindeyiz, otomobil piyasasındaki beklenmedik hareketliliğe karşı temkinli olun. Erkekler için otomobil tercihi evlilikte eş seçmek kadar önemlidir. Daha ötesine geçmeyelim...

    Dünya otomobil piyasası hemen her yıl kendisini yeniliyor. 2020 yılında, Ford'un Fiesta, Focus, Taurus ve Flex, Chevrolet'in Cruze ve Volt, Türkiye'de kamplumbağa olarak bilinen Alman Yapımı Beetle'lerin üretimlerine son verileceği konuşuluyor. Otomobil meraklıları artık bu marka ve modellere ilgi göstermiyorlar ve piyasanın buna karşı tepkisi söz konusu modelleri müzeye kaldırmak şeklinde oluyor. Ben böyle deyince, mahalle arkadaşım “Yok canım ben hala 1992 Ford Taurus'u kullanıyorum. Hala taş gibi. O haber doğru değil!” diye tepki gösterdi. “Senin hatırına bir daha kontrol edeyim!” diyerek kalbini kıramadım. Eski dostum gözbebeği Ford'dan bahsederken, Ajda Pekkan ya da Bülent Ersoy'dan bahsediyor gibi heyecanlandı, garibim.

    Amerikan markası dendiğinde hemen akla gelen Ford ve Chevy aynı zamanda ABD Hükümeti'nin resmi araçları için tercih ettiği markalar. Trafik kurallarını çiğneyen Amerikalı sürücülerin arkasında ürkütücü sirenleri ile beliriveren polis araçlarının hemen hepsi Ford ya da Chevy. Görev bitiminde evine dönen polis memurları, Toyota, Hyundai, Honda gibi Japon markalarını tercih ediyorlar. 2008'deki ekonomik krizden devlet yardımı ile kurtarılan Ford, GM ve Chevy markaları aradan geçen bunca zamana rağmen hala ithal markalarla boy ölçüşemiyorlar. Chrysler gibi efsane Amerikan markasının elinden Alman firmaları tuttuğu için ömrü biraz daha uzadı ancak, hala toprağa bakmaktan kurtulamadı. 

    Milli Otomobil takıntısında dibe çakılan Türkiye iktidarı için söylenecek fazla bir şey kalmadı. Sonda söyleyeceğimiz şeyi baştan söyleyelim de kimse alınıp, gücenmesin. Araya küslük ve husumet girmesin. Otomobil üretmek devlet işi değil, özel sektör mesleği; nokta. Saray'ın sundurmasına sığınan 'Babayiğitler'(!), ürettikleri otomobil ile poz vermeyecek kadar kendilerini sıfırlamışlar. Ya da tasavvuf geleneğindeki yaygın tabir ile Cumhurbaşkanlarında fani olmuşlar.

    2019'un son günlerine ıkına-sıkına yetiştirilen sözüm ona 'Yerli Otomobil'i başarı hikayesine çevirmek için rical-i devletin düştüğü acınası hal cidden düşündürücü. Neden Milli Otomobil'in kaç model olduğunu kimse sormuyor? Buna karar verdikleri zannetmiyorum. Belki biz hatırlatınca akıllarına gelir. Ya da, “2019'da ürettik, bundan sonra üretileceklerin hepsi bu yılın şerefini sürdürecekler!” diyerek yeni bir piyasa oluşturabilirler. “Nuh dedik, Peygamber demeyiz!” inadı bizim devletlilerin favori repliğidir ya! Bunda da diklenmeyi vatanperverlik sayarlar.

    Dünyada gelecek yıla ait araba modellerinin tanıtımı bir önceki yılın Mayıs ve Haziran aylarından itibaren başlıyor. Müşteriler, bir sonraki yılın otomobillerini altı ay önceden öğreniyorlar. Fuarlar düzenleniyor, tanıtımlar yapılıyor, siparişler veriliyor. Bir kaç ay önce yeni bir araba tanıtan Elon Musk, tanıtımdan sonra bir hafta içinde tam 250 bin sipariş aldı. Musk kendi kategorisinde tek. Kimse onunla yarışmıyor. Amerikan otomobil piyasasında o istisna. Yarın sabah hangi icat ile insanların karşısına çıkar belli değil. ABD onunla boy ölçüşemiyor, aman şansınızı zorlamayın.

    Saray ve iktidarın teknolojik vizyonunu küçük damat temsil ediyor. Ülkeyi Mars'a götürecek birisi varsa, akla gelen tek isim o. Medyanın beslemeleri Büyük Damat'tan ümitlerini kesince yatırımlarını küçüğüne yapmaya karar verdiler. O da kimsenin anlamadığı Nano-Teknoloji, insansız hava aracı, tank, top gibi uçuk şeylerden bahsederek yüksek teknolojide arşiyeler çiziyor. Havuz medyası içinde, kollarını gerip, “Küçük damada dokundurmam. Onu kimseye yedirtmem” diye avaz avaz bağıran divaneler, akıllarınca geleceğe yatırım yapıyorlar. Bizim Yerli Otomobil üretimi için verdiğimiz yarım asır tahminimiz, genç damadın uçtuğu seviye dikkate alındığında üç çeyrek yüzyıla yayılıyor.

    Yerli Otomobil'in tanıtımını geçmiş yılın en önemli hadisesine çevirmek için tüketmedik kredi bırakmadılar. Branda altında iki otomobilin arasında bohça gibi durup poz veren Bakan bir ömürdü doğrusu. Akıllarınca, piyasaya çıkacak otomobile gizem katıp toplumsal merak oluşturacaklar. Dünyanın hiç bir yerinde, yeni model arabalar böylesine sevimsiz ve üçüncü sınıf bir tanıtım kampanyası ile piyasaya sürülmemiştir. Eminönü'nde hamsi mi satmıyorsunuz be birader! Masrafını devlet kasasından karşılıyorsunuz diye işi bu kadar sallamaya gerek var mı?

    Türkiye çapında yeni ve suni bir gündem olur da, Cumhurbaşkanı dahil olmaz mı? Kambersiz düğün olur mu? O da, Yerli Otomobil'in reklam spotlarından kendisini alamadı. Otomobil'in satışına ne kadar faydası olur emin değiliz ama, gelecek nesiller için iyi bir espri malzemesi olacaklarında şüphe yok. Gençler “Otomobili anladık da, bu iki adamın bunların yanında işi ne?” diye katıla katıla gülerler artık.

    Bu satırların yazarı için, 'Milli' çeşnisi katılmış teknolojik icatları ti'ye almak doyulmaz bir zevktir. Bundan tam iki yıl önce aynı konu ile alakalı düşüncelerimi paylaşmışım. Arşiv unutmuyor. Değişen fazla bir şey olmamış. Rusya'nın Lada, Çekoslavaklar'ın Skoda ve Sosyalist Bulgaristan'ın Chavdar markaları devlet desteğini tüketmiş fakat dünya araba piyasasına girme şansını yakalayamayan ölü yatırımlar. Bu tür 'Milli (!)' ve lokal otomobil markalarının torpido gözünde, en yakından geçen otobüs ve tren saati tarifelerini bulundurmak adet imiş. Kışın ayazında, zavallı halk dımdızlak ortada kalmasın diye akla gelen en pratik çözüm bu olmuş.

    Mahalle arkadaşımın gözü gibi baktığı 1992 model Taurus'u 2020'nin modeli ile karıştırıyor olması, beni fazla şaşırtmadı. Despot ülkelerde, zamanın gerisine düşmüş olmak sıradan bir trajedidir.

    Kadir Gürcan

    06 Oca 2020 11:38
    YAZARIN SON YAZILARI