Yüzyılın balans ayarı: 15 Temmuz

28 Şubat sürecinin kudretli komutanı Çevik Bir, “Demokrasiye balans ayarı yaptık!” demişti. Asker alana indirilmeden, derin devletin etki ajanları, sivil görünümlü bindirme kıtaları kullanılarak post modern bir darbe yapılmıştı.

 

Türkiye’de İttihatçı’larla komitacı bir statüko kuruldu. Cumhuriyetle bu “Kemalist Rejim”e dönüştü. Millete rağmen devleti kontrol eden, paramiliter silahlı örgütlere, etki ajanlarına sahip bu yapı belirli aralıklarla devleti-toplumu hizaya sokuyordu. Zira çok partili sisteme geçilince kurulan düzenden sapmalar oluyordu. Bu sebeple daha ziyade TSK’da üstlenmiş statüko siyasi, sosyal, ekonomik hayata ayar verme işini 10-15 yılda bir yapar oldu. Seçimler, demokrasi, hukuk devletin “ayar”larını değiştiriyor, kurulan yapıyı aşındırıyordu. Bunun için sivil, demokratik güçlere balans ayarı yapılması, devletin “zararlı unsurlardan temizlenmesi” gerekiyordu. 

1960 darbesi bu ayarların ilkiydi. TSK dahil, her alanda büyük tasfiyeler yapıldı. Solcuların yücelttiği bu darbeyle devlete ayar verildi, toplum tekrar kalıba sokuldu. 1971’de bu defa sola ayar verildi ve özellikle siyasi aktörler hizaya getirildi. Ama seçimler olduğu sürece “cahil, eğitimsiz halk” kurulu düzenden uzaklaşıyordu.

1980’de her görüşten aydın, gazeteci, siyasetçinin hissesini aldığı büyük balans ayarlarından birisi daha yapıldı. Kenan Evren’in adalet anlayışı içinde “bir sağdan bir soldan” insanlar asıldı. Yüzbinlerce kişi işinden, ekmeğinden oldu, hapislere dolduruldu. “Darbe şartları olgunlaşsın” diye gençler vuruştuldu. Duruşu, görüşü olan herkes cezalandırıldı.

1961 Anayasasıyla getirilen ve her darbe döneminde daha da güçlendirilen paralel bir bakanlar kuruluna dönüşen Milli Güvenlik Kurulu (MG