Zarurat – Hamse (2); Dini Korumak

Geçen hafta Şer’i Şerif’e göre devletlerin hassasiyetle koruması gereken beş husustan bahsediyorduk. Aslında korunması gereken bu beş hususun devlete cemiyetlere, aile ve bireylere bakan yönleri de vardır. Fakat devletlerin bu noktadaki ihmalini ve bu ihmal sonucunda meydana gelen zararı başkalarının telafi etme imkânı yoktur. Örneğin canın korunmasında canilerin cezasız kalmasına karşı cemiyetlerin veya bireylerin yapabileceği çok az şey vardır ve sınırlıdır. Nasihatin ötesine geçemezler. Belki eğitimin bazı noktalarından işi ele alma imkânı da olabilir. Dahası anarşi doğurur. Devletin canileri cezalandırmadığı noktadan büyük bir karışıklık ve kaos meydana gelir. Bu bakımdan toplumun sulh ve selameti adına devlet dediğimiz mekanizmaların ve kurumların doğru düzgün çalışması ayrı bir önemi ve önceliği vardır. 

Dinin korunması: İslamiyet toplumları din üzerinden tanımlar. Ve bunlara Ehl-i Kitap der. Hukuki haklar bu tanımlama üzerinden meydana geleceğinden ötürü fethedilen İran Mecusilerinin Ehl-i Kitap mı değil mi tartışmaları olmuştur. Günümüzde İslam hukuku cari olmadığından bu tür tartışmaların; yani Mecusileri Ehl-i Kitap sınıfına koyalım mı koymayalım mı tartışmalarının çok da bir değeri yoktur. Fakat o zaman öyle değil. Bu tanımlamaya göre çoklu hukuk içeresinde İranlılara hak ve sorumluluklar alanı belirlenecektir. 

Devletin işlemesinden sorumlu olduğu çok hukuklu İslam hukukuna göre bir toplum Müslümanlardan ve Müslüman olmayanlardan meydana gelir. Yani Müslüman olmayanlar azınlıktır ve hakları titizlikle korunur, korunmalıdır. Peygamberimiz (sav) vefat ederken “men eza zimmiyen fakat ezani” diyerek vefat etmiştir. “Zimmilere eziyet eden bana eziyet etmiş olur.”  

Hz. Ebu Bekir’den Fatih Sultan Mehmed’e kadar zimmi yani azınlık haklarına riayet etme babında fermanlar yayınlanmış ve her din sahibi toplumlara