Oxford Sözlüğü’nün “yılın kelimesi” uygulamasının Türkçe karşılığı olarak TDK tarafından yapılan oylamada “kalabalık yalnızlık” kavramı öne çıkmıştır. Fransa’da Petits Frères des Pauvres raporu, yaşlı yalnızlığının bir insani acil durum boyutuna ulaştığını gösteriyor. 60 yaş ve üzerindeki 4,6 milyon kişi kendini yalnız hissediyor; bunların 3,2 milyonu ciddi sosyal izolasyon riski altında. Yalnızlık, bireysel bir durum olmanın ötesinde, yaşanılan yer, sosyal çevre ve altyapı ile bağlantılı yapısal bir sorundur.

Rapora göre, dezavantajlı bölgelerde yaşayan yaşlılar daha yüksek izolasyon riski taşıyor. Metropollerde nüfus yoğunluğuna rağmen komşuluk ilişkilerinin zayıflaması, görünmezlik ve yalnızlık hissini artırıyor. Taşra bölgelerinde ise sosyal bağlar daha güçlü olsa da, günlük hizmetlere ve ulaşım olanaklarına erişim eksikliği izolasyonun temel nedenlerinden biri. Yaş ilerledikçe bireylerin yerel bağları güçleniyor, bu nedenle yaşlıların çevrelerinden kopmadan desteklenmesi önem taşıyor. Yerel dükkânlar, toplu taşıma, sağlık hizmetleri ve kamusal alanların erişilebilirliği, izolasyonla mücadelede temel unsurlar olarak öne çıkıyor.

Fransa’da sosyal izolasyon alarm verici boyutta: Yaklaşık 750 bin yaşlı “toplumsal ölüm” durumunda, yani aile, arkadaş veya komşularıyla neredeyse hiç bağlantısı yok. 2017’de bu sayı 300 bin iken, 2025’te yüzde 150 artarak 750 bine yükseldi. 1,1 milyon yaşlı arkadaşlarıyla, 2,7 milyon ise komşularıyla neredeyse hiç temas etmiyor. Sosyal izolasyon, yaşlıların fiziksel ve ruhsal sağlığını ciddi biçimde etkiliyor.

Hayattan izolasyon örnekleri

"Hiç evlenmedim ve çocuğum da olmadı. 83 yaşındaki eski çok uluslu eğitmen Michelle S., "Aileme çok iyi baktım ve öldüklerinde kendimi çok yalnız buldum" diyor. Sosyal bağları, eyaletteki bir arkadaşıyla günlük bir sohbete, birkaç komşuyla ayda bir yürüyüşe dayanıyor. "Kendimi işe yaramaz hissediyorum, neden Dünya'da olduğumu merak ediyorum çünkü çocuklarım ve ailem olmadan hiçbir amacım yok," diyor ve alkole sığındığını itiraf ediyor.

Savunuculuk merkezi başkanı Isabelle Sénécal, "80 yaş civarında, eşin, arkadaşlarının ve aynı yaştaki komşuların ölümüyle birlikte, yaşlılar daha az dışarı çıkıyor, çünkü daha az otonom, artık araba kullanmıyorlar" diye ekliyor.

77 yaşındaki Daniel L., 2021'de karısının ölümüyle yalnızlığa düştü. "Ne benim ne de kız kardeşimin çocuğu yok. Arkadaşlarımın sağlık sorunları var, onları gözden kaçırdım" diyor tarım-gıda endüstrisindeki eski kimya teknisyeni.

Fransa’da sosyal sorumluluk çalışmaları

Bu bağlamda güzel çalışmalar yapılıyor. Fransa Gençlik Derneği Jeunactio  ve Time to Help  işbirliği ile, gönüllülük ve dayanışma bilincini güçlendirmeyi amaçlayan anlamlı bir etkinlik gerçekleştirildi. Etkinlik kapsamında, 8–15 yaş grubundaki gençlere gönüllülük ve yardım derneklerinin işleyişi hakkında kısa bir atölye düzenledi. Ardından çocuklar, gül, çikolata ve sevgi dolu mesajlar eşliğinde yaşlıları ziyaret ederek kuşaklar arası dayanışmayı somut bir deneyime dönüştürdü. Yeni nesil ile eski neslin buluşması artık bir tercih değil, bir sorumluluk olarak ortaya çıkıyor. Program sonunda gönüllü müzisyenler, yaşlılara küçük bir konser vererek bu anları unutulmaz kıldı.

Sonuç olarak, sosyal dışlanmanın sadece sosyal temas eksikliği değil, aynı zamanda yaşlı bireylerin toplumsal rollerini ve değerlerini sürdürebilmeleriyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koyar. Şefkatle insanlara kucak açma, sosyal sorumluluklar üstlenme, yeni proje ve politikalar üretme kaçınılmazdır. Yaşlıları toplumun aktif, katılımcı ve üretken üyeleri olarak canlı tutmak gerekiyor. Başkaları için yaşatma ideali ile yaşayan insan merkezli projeler üreten ve başkalarının mutluluğuna kendini adayan Hizmet gönüllülerine yapacak çok iş var.

https://open.spotify.com/episode/4687LI5HHeP9Vn8EZ5IZvP?si=b-NwQ7V_SRivNSacAp-TRQ