Bazen dertler ve devâlar adedince...

İslâmî tevhid inancımıza göre Cenab-ı Hak, zerreden kürelere kadar bütün kainatı her an yeniden yeniye yaratmakta, her an her şeyden haberdar olmaktadır. O’nun ilminin, iradesinin ve kudretinin dışında hiçbir şey olmamaktadır. O’nun izni olmadan bir yaprak kıpırdamaz, bir zerre hareket etmez. Az-çok, küçük-büyük her an her şey O’nun tasarrufu, tedbiri ve idaresi altındadır. Onun için her şey, herşeyle bağlıdır. En küçük bir şey bile tevhid nazarı ile bakıldığında diğer benzer şeyleri de hatıra getirir. Böylece muhteşem bir görüntü ve muazzam karşımıza çıkarır…

Bu hususu izah ederken Üstad Bediüzzaman Hazretleri, Peygamber Efendimizin (S.A.S.) meşhur bir yemin etme tarzını misal olarak getirir: “Muhammed’in zâtı ve hayatı, Kudretinin elinde olan Allah’a yemin ederim ki…” Bu yemin şekli gösteriyor ki, kainat ağacının en geniş dairesi, en ucu ve nihayeti ve teferruatı dahi Cenab-ı Hakkın kudretiyle ve iradesiyledir. 

Peygamber Efendimiz “Vallahi, Billahi ve Tallahi” şeklinde yemin yerine “Muhammed’in zatı ve hayatı kudretinin elinde olan Allah’a yemin ederim ki…”demekle, demiş oluyor ki: “Bütün kainat, yedi kat gökler,  içinde bulunduğumuz dünya seması… Bu semâda bulunan binlerce saman yolu… Onların içinde bulunan binlerce güneş sistemi… Onların içinde bizim güneş sistemimiz… Bizim sistemimizin içinde dünyamız… Dünyamızda denizler ve karalar. Karalarda milyonlarca canlı türler. Bunlar içinde insan nevi… İnsan nev’i de  milyarlarca insan ve bunlar içinde Hz. Muhammed Aleyhisselam… İşte kainat ağacının en ucunda bir meyve olan Muhammed Aleyhisselam gibi bir zâtın bile zatı ve hayatı, kendi kendine mâlik olmazsa, fiillerinde serbest bulunmazsa, hareketleri  başka bir Zât’ın iradesine bağlı ise, elbette hiçbir şey hiç bir durum,  hiçbir hal, hiçbir keyfiyet, cüz’î olsun, küllî olsun o herşeyi kuşatan iktidarın, o herşeyi kapsayan iradenin tasarruf dairesinin hâricinde olamaz